راهنماي معلم دوم ابتدايي درس ریاضی
پيامد و اهداف رفتاري:
شمارش شكل ها با دست هبندي و خط زدن نمايش عدد 4 و 6
استفاده از ابزارهاي مختلف براي شمارش تركيب و شمارش اعداد
نشان دادن عدد بر مبناي 5 مهارت حدسيه سازي
آمار و سرشماري توانايي و مهارت استفاده از ابزار مهارت مقايسه كردن
مربع هاي شگفت انگيز (سودوكو) يادآوري عدد خارج از جدول
خواندن ساعت رند كاربرد عدد و رقم در محيط پيرامون
برقراري ارتباط بين نمادهاي مختلف از يك عدد (فارسي لاتين) مهارت ارتباط كلامي فكري
:(5-6- واحد يادگيري 2 (صفحه 7
هدف كلي: دسته هاي ده تايي و يكي
پيامد و اهداف رفتاري:
درست كردن دست ههاي ده تايي و يكي الگويابي با شكل
استفاده از جدول ارزش مكاني و شمارش عدد يادآوري ترتيب اعداد
نشان دادن دسته هاي ده تايي و يكي با شكل برقراري ارتباط بين نماي شهاي مختلف از
نوشتن به عدد و حروف تا نود و نه يك عدد
مفهوم عدد و رقم
ساعت و خواندن ساعت گذشته و مانده
عدد دو رقمي و ساخت دسته هاي ده تايي و يكي عدد دو رقمي
:(8- حل مسئله (صفحه 9
با استفاده از راهبرد رسم شكل (چينه محور چو بخط ترسيم شكل و تصوير)
حدسيه سازي
استفاده از شابلون
تقارن 4 قسمتي
2
:(10-11- واحد يادگيري 3 (صفحه 12
هدف كلي :
جمع و تفريق
پيامد و اهداف رفتاري:
جمع و تفريق سطري (با انگشت با چوب خط، رنگ زدن تصاوير با محور)
شمارش چند تا چند تا ( 5 تا 5 تا و 10 تا 10 تا)
جمع چندتايي عدد با مضارب 5 و 10
خواندن ساعت (گذشته، مانده، بين)
جمع تركيبي اعداد ( 2 تايي و 3 تايي)
استفاده از شابلون و طراحي و مدل سازي و كاشي كاري
جمع و تفريق با يكديگر (هم با يك عبارت جبري و هم روي محور)
: (13-14- واحد يادگيري 4 (صفحه 15
هدف كلي:
شمارش چند تا چند تا
پيامد:
تجرد در الگويابي عددي يا به كمك ابزار و شكل و رسم چو بخط جمع و تفريق سه عدد با استفاده از رسم
شكل
الگويابي عددي و هندسي از 4 تا 4 تا تا 8 تا 8 تا شمارش و دست هبندي
ساخت دسته هاي 5تايي با روش هاي مختلف
تقسيم بندي و آشنايي با انواع دسته بندي ها
طراحي شكل و مدل سازي (يادگيري تصويري) با استفاده از رنگ و شكل هندسي
كاشي كاري و مدل سازي (آماده سازي و آشنايي با خط بنايي)
مهارت و تقويت درك فضايي
مهارت كار با شابلون و ساخت اشكال هندسي متنوع با مربع
:(16-17- مرور فصل (صفحه 18
ارزش يابي پاياني
پيامد و اهداف رفتاري:
فرهنگ نوشتن (نقشه مفهومي فصل را با زبان نوشتاري و كلامي بيان مي كند.) تقويت املا و درك مطلب
تمرينات (تمرين و تكرار مي كند تا مطالب آموخته شده را تثبيت و تعميق بخشد.)
معما (پرورش قواي فكري، بازي و خلاقيت و لذت يادگيري را بر دارد.) سرگرمي
فرهنگ خواندن (باعث افزايش گنجينه لغات مي شود.) و افزايش درك خواندن و بالا بردن اطلاعات عمومي تقويت
مهارت شنيداري و آشنايي با چهره هاي علمي
3
(19- فصل دوم جمع و تفريق اعداد دو رقمي (صفحه 36
:( صفحه عنواني (صفحه 19
داستان گويي و آمادگي براي جمع و تفريق دو عدد دو رقمي
تصويرخواني
بالابردن سطح آگاهي دان شآموزان
(20-21- واحد يادگيري 1 (صفحه 22
هدف كلي:
جمع و تفريق ده تايي
اهداف رفتاري:
جمع و تفريق با شكل بر مبناي 10 و مضارب ده دهي تصوير و شكل سازي با دست ههاي ده تايي
جمع و تفريق دو عدد دو رقمي (ذهني) تقريب زدن روي محور
جمع و تفريق روي محور حدسيه سازي
برقراري ارتباط بين دست ههاي د ه تايي و انگشتان دست آموزش محور د ه دهي
جمع و تفريق سطري و ستوني كاشي كاري و معماري
تبديل زبان كلامي به نماد رياضي و برعكس شمارش ده ت ا ده تا رو به جلو روي محور
نمايش انواع شيوه هاي دسته بندي جمع و تفريق با رسم شكل، چينه، محور
(23-24- واحد يادگيري 2 (صفحه 25
هدف كلي:
جمع و تفريق اساسي
اهداف رفتاري:
جمع و تفريق با شكل، تصوير، محور، چينه و چو بخط، روش نمادين سازي با انگشتان دست
مقايسه ي روش هاي محاسبه با هم
جمع و تفريق ذهني و سوق دادن به سمت تجرد در محاسبات
جمع و تفريق با جدول تركيبي و با چينه هاي ده تايي
جمع وتفريق با روش حركت رو به جلو و جمع دوقلوها و جداول تركيبي رو به عقب از روي جدول اعداد
روش هاي مختلف در جمع دو عدد به روش داستان گويي و حل مسأله
جمع و تفريق با روش حركت رو به جلو و عقب روي محور
:(26- حل مسأله با راهبرد تفكر نظام دار (صفحه 27
اهداف رفتاري:
حل مسأله با تفكر نظام دار
حل مسأله با جداول ارزش مكاني
الگويابي عددي
آموزش دقيقه در ساعت
آماده سازي براي ربع و حركت عقربه بزرگ در ساعت
آماده سازي براي كسر با برش
جم عهاي تركيبي
4
تقريب زدن روي ساعت
(28-29- واحد يادگيري 3 جمع و تفريق دو عدد دو رقمي (صفحه 30
اهداف رفتاري:
جمع و تفريق 2 عدد دو رقمي از طريق رسم شكل و جدول ارزش مكاني
جمع و تفريق 2 عدد دو رقمي بدون انتقال و به روش استدلال عددي
جمع و تفريق 2 عدد دو رقمي از طريق گستره نويسي از روي شكل
جمع و تفريق 2 عدد دو رقمي با نمايش جبري و با گستره نويسي
خواندن ساعت با دقيقه
تقريب زدن روي محور
جمع و تفريق فرآيندي از طريق نمايش عددي و استدلال عددي به صورت ستوني
الگويابي و شمارش 5 تا 5 تا روي ساعت
جمع و تفريق دو عدد دو رقمي با مضارب ده روي محور اعداد
:(31-32- واحد يادگيري 4 جمع و تفريق دو عدد ادامه (صفحه 33
اهداف رفتاري:
جمع و تفريق با عبارت جبري روي شكل
خواندن و نوشتن ساعت با دقيقه
تقريب زدن
جمع و تفريق دو عدد با روش فرآيندي
استفاده از جدول اعداد براي جمع و تفريق فرآيندي و شمارش رو به جلو و عقب (از روي جدول)
حل مسأله مربوط به جمع و تفريق فرآيندي
جمع و تفريق دو عدد دو رقمي به صورت ستوني و محاسبات فرآيندي
:(34-35- مرور فصل (صفحه 36
فرهنگ نوشتن : خلاصه نويسي و نقشه مفهومي فصل، ايجاد تفكر الگوريتمي، جمع و تفريق با روش گستره نويسي و
تقريب زدن.
تمرين: تكرار و تثبيت يادگيري، تقريب زدن، گستره نويسي، انجام محاسبات فرآيندي حل مسأله.
معما: سرگرمي خلاقيت تفكر رياضي پوشاندن سطح استدلال رياضي بازي
فرهنگ خواندن: افزايش گنجينه لغات ، تمركز ، مهارت خواندن، برقراري ارتباط كلامي
5
:(37- فصل سوم اشكال هندسي (صفحه 54
:( صفحه عنواني (صفحه 37
يادآوري اشكال هندسي
تقويت حس زيبايي در محيط پيراموني
مهارت ارتباط كلامي
مهارت مشاهده و مقايسه اشكال
مهارت قرينه يابي و مدل سازي
بالا بردن سطح آگاهي ها
پيدا كردن روابط بين اشكال هندسي
مهارت ساخت اشكال هندسي
(38-39- واحد يادگيري 1 (صفحه 40
يادآوري شكل هاي هندسي:
پيامد:
يادآوري شك لهاي هندسي
مقايسه اشكال هندسي
شناخت ضلع و گوشه
رسم اشكال هندسي با شابلون
مهارت كار با ابزار شابلون
شناخت تفاوت ها و شباهت ها در اشكال هندسي
شناخت اشكال هندسي در محيط پيراموني
مهارت قرينه سازي
كاشي كاري و مدل سازي
بكارگيري اشكال هندسي در آيينه كاري
يادآوري تقارن افقي و دو قسمتي
تفاوت ها و شباهت ها در اشكال هندسي منتظم و غير منظم
تقويت مهارت مشاهده و حس زيبا شناختي در معماري اسلامي و كاشي كاري ها و آيينه كاري ها
خواندن ساعت با دقيقه
كاربرد اشكال هندسي در ساعت و برقراري ارتباط با شكل هاي هندسي
(41-42- واحد يادگيري 2 (صفحه 43
هدف كلي:
روابط بين شك لها
اهداف رفتاري:
پرورش خلاقيت و هوش فضايي
درك روابط بين اشكال هندسي در ساخت مد ل
شكل سازي با اشكال هندسي
كسب مهارت و استفاده از ابزار در مدل سازي
پوشاندن سطح و كاش يكاري
مهارت خط بنايي و آشنايي با هنر اسلامي
6
نقطه يابي و مهارت شك لسازي با تخته ميخي
آمار و سرشماري
مدل سازي با اشكال هندسي
طراحي در يك صفحه شطرنجي
خلاصه كردن اطلاعات با نمودار ستوني
ساخت مربع تانگرام و ساخت شكل ها با 7 تكه شكل هندسي
شكل سازي با دسته بندي ده تايي
:(44- حل مسأله با راهبرد الگويابي (صفحه 45
هدف كلي:
حل مسأله با راهبرد الگويابي عددي و هندسي
درك ارتباط بين نمايش هاي مختلف از يك عدد (ارتباط بين اعداد ديجيتال و فارسي)
شناخت نماد اعداد به حالت هاي مختلف
مهارت ساخت اعداد ديجيتال
مهارت خواندن و نوشتن ساعت به صورت عدد ديجيتال
:(46-47- واحد يادگيري 3 (صفحه 48
هدف كلي:
تقارن دو نيمه اي
اهداف رفتاري:
يادآوري تقارن افقي و عمودي
رسم تقارن خطي در يك صفحه شطرنجي
آموزش نيم، دو قسمت شدن با كمك ابزار ساعت
درك تقريبي از تقارن دو نيمه اي
تقارن خطي و دو نيمه مساوي با اشكال هندسي
تقريب در تقارن
ارتباط نصف و نيم با آموزش روي ساعت در قالب تقارن دو نيمه اي
مفهوم تقارن دو نيمه اي
مفهوم سازي براي قطر
طراحي و مدل سازي و كاشي كاري
خواندن ساعت به صورت نيم
مهارت حدسيه و تقارن زدن در اشكال
تجسم فضايي در تقارن
(49-50- واحد يادگيري 4 (صفحه 51
هدف كلي:
تقارن 4 قسمتي
اهداف رفتاري:
تقارن 4 قسمتي در دو محور افقي و عمودي
معرفي ربع در ساعت از طريق تقارن 4 قسمتي
پوشاندن سطح و مدل سازي و كاشي كاري
7
مهارت تقسيم يك شكل به قسمت هاي مساوي
خواندن ساعت با ربع
حدسيه و تقريب در تقارن
(52-53- مرور فصل (صفحه 54
هدف كلي:
فرهنگ نوشتن: الگويابي و توصيف آن، تقارن و دو نيمه شدن، تقويت مهارت كلامي و نقشه مفهومي فصل
تمرين: تقارن دو نيم هاي و چهار قسمتي، خواندن ساعت با ربع و نيم دقيقه، تجانس و بزرگ نمايي
معما: بازي، پرورش تفكر بصري، دقت و خلاقيت، پرورش كلامي، الگويابي، سرگرمي، هوش فضايي
فرهنگ خواندن: آشنايي با افسانه تانگرام و رشد خواندن و درك منطقي رياضي
8
(1- فصل اول عدد دو رقمي (صفحه 18
صفحه عنواني:
هدف:
برقراري ارتباط كلامي و ارتباط تصويري در ابتداي سال تحصيلي با دانش آموزان
تعريف داستان و داستان سازي براي پرورش قواي فكري و خلاقيت
احساس نياز به عدد و رقم و يادآوري اعداد از پايه اول ابتدايي
كاربرد اعداد در محيط پيراموني
روش:
در مورد تصوير صحبت كنند، نقاشي اطراف خود را بكشند، آن جاهايي ر ا كه با اعداد ديده اند بكشند مثل ماشين با
شمارش پلاك آن ها، پلاك خانه ها و ....
:(2-3- واحد يادگيري 1 عدد و شمارش (صفحه 4
هدف:
آشنايي دانش آموزان و يادآوري عدد و شمارش و انواع شمارش
يادآوري ابزارهاي شمارشي چون انگشت، دست هبندي، جدول ارزش مكاني، چوب خط، محور، چينه
پيامدهاي آموزشي:
معلم در پايان اين سه صفحه انتظار دارد، بچه ها بتوانن انواع شمارش را به نمايش بگذارند، با يكديگر گفت و گو
كنند، با مبناي ده و پنج شكل ها را بشمارند و از ابزار مختلف شمارش استفاده كنند، توانايي استفاده از ابزارها را
داشته باشند، نمايش هاي مختلف از يك عدد را نمايش دهند، عدد را بنويسد و به ترتيب بشمارد و مقايسه دو عدد را
داشته باشد و از دو طرف توانايي خواندن عدد در مقايسه دو عدد را داشته باشند و به كار برد عدد دو رقمي در
زندگي خود پي ببرد.
مهارت:
مهارت شمارش استفاده از ابزار سرشماري حل سودوكو خواندن ساعت حدسي ه سازي مقايسه اعداد
مهارت كلامي نوشتن و شمارش ترتيبي اعداد برقراري ارتباط بين نمادهاي مختلف از يك عدد مهارت خواندن
اعداد
روش عمل در فعاليت ياددهي يادگيري:
معلم از دانش آموزان مي خواهد با آنچه در اختيار دارند و مواد و ابزار آموزشي كه در اختيار آن ها قرار مي دهد، مثل
چوب كبريت تيله چو ببستني مهره گوي چينه شك لهاي هندسي، شمارش كنند.
از هر گروه مي خواهيم يك راه براي شمارش پيشنهاد دهند.
قانون شمردن را رعايت كنند تا به مهارت به ترتي ب شمردن، فقط يك بار شمردن، بيان آخرين عدد عدد اصلي را
به نمايش بگذارند.
راه هاي پيشنهاد شده در گروه ها را اجرا نمايند، و از همديگر بپرس ند چه طوري به جواب رسيدند و هر گروه از چه
روشي براي شمارش تصاوير و يا وسيله ها و ابزارها استفاده كرده اند.
با روش نما يشي به نمايش بگذارند حال يك گروه با محور يك گروه با چينه يك گروه با انگشت يك گروه با
چوب خط نمايش دهند، سپس عدد اصلي را روي كارت بنويسند و بخوانند.
در صفحه 3 يك بار ديگر مي خواهيم كه سرشماري و آمارگيري را تم رين و يادآوري كنند، و به كمك چوب خط
ابتدا تعد اد خود را در كلاس سرشماري كنند يعني براي هر د انش آموز موجود در كلاس يك چوب خط بگذارند و
ديگري روي تخته چوب خط ها را بكشد و نفر سوم جمع چوب ها را حساب كند و عدد اصلي را بنويسد.
معلم مي تواند ابزار موجود و اشياء و تصاوير موجود در كلاس را سرشماري كنند و با چوب خط نشان دهند.
9
معلم از آن ها مي خواهد با كشيدن جدول و مدرج كردن آن ها با راهبرد حل مسأله حدس و آزمايش جدول
سودوكوي خود را حل كنند و دليل خود را از گذاشتن عدد در جدول بيان كنند.
فعاليت صفحه 4 با به دست گرفتن ساعت و چرخش عقرب ههاي ساعت ساع تهاي رند را بخواند
معلم از دانش آموزان مي خواهد اعداد فارسي از صفر تا 10 را بنويسند.
با نمايش ساعت لاتين، از آن ها مي خواهد زير عدد فارسي آن، عدد لاتين را هم به نمايش بگذارند.
از آن ها مي خواهد نمايش هاي مختلف از 4
6 5 4
6 5 را نمايش دهد.
سپس مي خواهد با مهارت حدسيه سازي، و تقريب زدن به طور تقريبي اشيايي را كه در كلاس دارند بگويند چند
ت است؟
سپس دقيق بشمارند و مقايسه كنند.
معلم مي خواهد وارد كتاب شوند و با استفاده از ابزار و وسايل شروع به حل كنند، فعاليت ها را انجام دهند، اعداد
مربوطه را بنويسند، خود معلم نقش نظارتي و مدير برنامه ها را در حل فعاليت ها بر عهده دارد.
نوشتن ساعت و يادآوري آن، استفاده از خ طكش و وصل اعداد به ي كديگر و شناخت شكل ديگر عدد 4 و 6 و 5 و
حل جدول شگفت انگيز باعث درك بهتر از عد د، و شناسايي دانش آموزان با مشكلات يادگيري و اختلالات يادگيري
را در بر دارد.
در صفحه 4 دانش آموز يك بار ديگر اعداد ، ترتيب اعداد، حدس زدن، مقايسه اعداد، نوشتن و خواندن برايش
يادآوري مي شود.
توصيه مي گردد:
حتماً با وسيله كار كنند.
حتماً تصويري و كلامي بيان نمايند.
بيش تر فعاليت ها گروهي كار شود تا در ابتداي سال اعتماد به نفس، سازگاري اجتماعي در گروه، فعاليت هاي
مشاركتي ساماندهي شود.
حتماً روي ساعت دست ساز خود كار كنند.
اعداد را روي ساعت بنويسند و با دست ساز خود ساعت هاي رند، مانده، گذشته را تمرين كنند.
10
فصل اول عدد دو رقم
5) دسته هاي ده تايي و يكي -6- واحد يادگيري 2 (صفحه 7
هدف:
آشنايي و يادآوري دانش آموزان با دسته هاي ده تايي و يكي و شمارش
پيامدهاي آموزشي:
در اين سه صفحه انتظار و توقع مي رود در پايان درس دانش آموز بتواند دسته هاي ده تايي و يكي را به روش هاي
متفاوت درست كند، از جدول ارزش مكاني استفاده نمايد و عدد را به داخل و خارج از جدول ببرد و بتواند عدد را
بخواند و بنويسد . به كمك شكل چينه و دسته ها، و با شكل عدد را نشان دهد، به مفهو م عدد و رقم برسد و با كارت
رقم عددهاي دو رقمي بسازد، ساعت را به صورت گذشته و مانده بخواند، با ساخت عدد به صورت دسته هاي ده تايي
و يكي عدد دو رقمي بسازد، و با اشكال هندسي و عدد الگويابي نمايد، پي به ترتيب اعداد ببرد و بين نماي ش هاي
مختلف از يك عدد پيوند و ارتباط برقرار نمايد.
مهارت ها:
دانش آموزان به مهارت ساخت عدد دو رقمي، تبديل تصوير به عدد و برعكس، شمارش ترتيبي با مضارب ده دهي،
عدد سازي، شمارش عدد و دست هبندي و بردن عدد به زير جدول ارزش مكاني و الگويابي هندسي و حدسي هسازي و
ترتيب اعداد و برقراري ارتباط بين نمايش هاي مختلف از يك عدد برسد.
روش عمل در فعاليت هاي ياددهي يادگيري:
: در فعاليت صفحه 5
معلم با دادن چينه هاي ده تايي و يكي از بچه ها مي خواهد آن عدد را بسازند و در جدول ارزش مكاني بيان كنند
چند دسته ده تايي و چند يكي دارند.
از آن ها مي خواهد با درست كردن چينه هاي ده تايي و كنار هم قرار دادن، به صورت مضارب ده دهي اعداد با
مضارب ده دهي بسازند، آن را بخوانند، بنويسند.
سپس با دادن كارت و نوش تن عدد روي آن ها مي خواهد با كنار هم قرار دادن كارت ها عدد دو رقمي بسازند، سپس
كارت ها را بر عكس كنند اي نبار عدد جديد ساخته شده را بخوانند.
2 5 را بسازند و بيان كنند چند تا يكي چند تا ده تايي دارند بار بعد با چينه عدد را بسازند مثلاً يك بار 25
5 2 با جابه جايي كارت ها 52 را بسازند و بگويند چه تفاوتي دارند، هر كدام در چه جايگاهي قرار دارد، 52
چند رقم دارند؟ رقم هاي 2 در 25 و در 52 چه ارزشي پيدا كرد؟ با ا رتباط كلامي، تصوير كارت ها، درست كردن
چينه هاي ده تايي پي به ارزش رقم در عدد ببرند.
عدد را در جدول و خارج از جدول بنويسند و رقم يكان و دهگان آن را مشخص نمايند.
معلم با دادن ابزار و وسايل مختلف از دانش آموزان مي خواهد آن ها را بشمارند. (شمارش به ترتيب)
از طريق دسته هاي ده تايي و تقسيم آن ها به ده تايي، و تبديل به ده تايي عدد را دوباره بسازند.
سپس عدد بدست آمده، حاصل از شمارش ترتيبي و دانه دانه و شمارش به صورت دست ه هاي ده تايي را درون
جدول نمايش دهند.
از جدول بيرون بياورند و با ساخت كارت رقم آن، پي به رقم هاي يك عدد دو رقمي ببرند.
با رقم هاي داده شده، عددهاي دو رقمي بسازند و رق م حاصل را با بيان ارزش مكاني آن بيان نمايند.
عددهاي دو رقمي بسازند.
عددهاي دو رقمي را كنار هم بگذارند و مقايسه كنند.
عددهاي ساخته شده با چينه و ابزار را به صورت حروف بنويسند و با چينه هاي ده تايي نمايش دهند.
الگويابي عددي كنند و الگوي خود را به كمك اشكال هندسي به نمايش بگذارند.
11
سپس با برش كاغذ رنگي و طرح زدن با شابلون الگوي كتاب خود را يك بار ديگر بازسازي نمايند.
در يك صفحه شطرنجي الگوي مورد نظر را طرح بزنند.
12
فصل اول: عدد و رقم
:(8- حل مسأله (صفحه 9
هدف:
حل مسأله با راهبرد رسم شكل حدسي هسازي تقارن چهار قسمتي
پيامدهاي آموزشي:
معلم در پايان فعاليت هاي آموزشي انتظار و توقع دارد دانش آموزان بتوانند با استفاده از راه برد رسم شكل (با چينه،
با محور، با چوب خط، با ر سم شكل و تصوير ) بتوانند مسائل خود را حل كنند . بتواند حدس بزند و حدس خود را
آزمايش كند، با استفاده از ابزار وسيله يك تقارن چهار قسمتي را به نمايش بگذارد.
مهارت:
مهارت حدسيه سازي، مهارت استفاده از خط كش و شابلون، مهارت طرح شدن در يك تقارن 4 قسمتي مهارت حل
مسأله با ابزار و رسم شكل و ... درك مفهوم مسأله و حل آن با رسم شكل
روش عمل در فعاليت هاي ياددهي يادگيري:
معلم يادآوري مي نمايد كه لازم نيست براي حل مسأله رسم شكل هاي سنگين و تصاوير مسأله را داشته باشيم و
نقاشي كنيم بلكه مي توانيم با كشيدن يك مدلي از آن و شكل هاي ساده هندسي مثل گردي، س ه گوشه و ...
چوب خط و محور مسائل خود را حل كنند.
معلم با دادن تصاوير در هم و مهره هاي متعدد از آ نها مي خواهد ابتدا حس بزنند و حدس خود را آزمايش كنند.
مسائل را توضيح ساده كودكانه دهند، راه هاي خود را در حل مسائل بيان كنند، از ابزار متنوع استفاده كنند.
و كاغذ و تا ابتدا كپي بزنند و با كسب مهارت با شابلون و خط كش تقارن 4 B به كمك برگه كالك و يا مداد 6
قسمتي را بكشند.
توصيه آموزشي:
توصيه مي گردد:
دانش آموزان با استفاده از رسم شكل هاي ساده، يا با چوب خط و محور به حل مسائل خود بپردازند، دست آن ها را
نبنديم و بگذاريم آزادي عمل داشته باشند تا از هر وسيل هاي دوست دارند استفاده نمايند و در حل مسئله آزادند.
از يك جا به بعد با ا فزايش اعداد و بزرگ تر شدن اعداد اين دانش آموزان هستند كه خود تعيين مي كنند در حل
مسائل با رسم شكل از چه ابزاري استفاده كنند، كه راحت تر و سريع تر به جواب برسند مثلا در يك جمع سه عامله
9 انگشت ابزار مناسبي نيست، چه بسا چينه و چو بخط و محور مناسب ترند. + 7 + 8
مگر اينكه معلم براي دانش آموز مشخص كند كه از چه ابزاري استفاده كند.
در فعاليت هاي حدسيه سازي، توصيه مي گردد ابتدا حدس بزنند و بعد از گذشت مدت كوتاهي حدس خود را
آزمايش كنند تا از صحت و سقم آن اطلاع بدست آورند.
توصيه مي گردد در فعاليت هاي استفاده از خط كش و شابلون و تقارن هاي دو قسمتي و چهار قسمتي روي محور
افقي و عمودي همزمان عمل نمايند و فعالي تهاي كلاس اول خود را روي فرش يك بار ديگر تمرين نمايند.
در تقارن نسبت به محور افقي و عمودي همزمان ابتدا به صورت دست ورزي و با رسم يك شكل ساده با مداد
پررنگ و با ت ا كردن كاغذ به صورت عمودي و پر كردن اثر مداد سپس با تا كردن آن به صورت افقي فعاليتي را انجام
مي دهيم تا يك بار ديگر مفهوم تقارن و تقارن نسبت به محور افقي و عمودي همزمان در ذهن دانش آموز تداعي شود
سپس فعاليت كتاب را انجام م يدهيم.
13
(1- فصل اول عدد و رقم (صفحه 18
:(10 - 11 - واحد يادگيري 3 جمع و تفريق (صفحه 12
هدف:
يادآوري جمع و تفريق، جمع و تفريق دو عدد يك رقمي به كمك ابزار محور و چينه و انگشت و شمارش رو به جلو
و عقب با چو بخط، جمع و تفريق دو عدد دو رقمي با مضارب ده.
پيامدهاي آموزشي:
در پايان مراحل و فعاليت هاي آموزشي انتظار و توقع مي رود معلم اين اهداف را از دانش آموز بخواهد و دانش آموز
بتواند جمع و تفريق سطري را به كمك انگشت، چوب خط، رنگ زدن چينه ها و تصاوير و رسم شكل و با محور انجام
دهد، بتواند جمع و تفريق سه عامل و بيش تر را داشته باشد و شمارش هاي رو به جلو 5 تا 5 تا و ده تا د ه تا را به
درستي انجام دهد، ساعت را به صورت تقريبي بخواند، جمع هاي تركيبي را انجام دهد، و به كمك شابلون به يك
طرح و مدل و الگو برسد.
مهارت ها:
جمع و تفريق به كمك ابزار و رسم شكل، مهارت شمارش هاي رو به جلو و الگويابي 5 تا 5 تا و 10 تا 10 تا مهارت
جمع هاي چند عامله با مضارب ده تايي و ده تايي مهارت خواندن ساعت تقريبي، مهارت مدل سازي.
روش عمل در فعاليت هاي ياددهي يادگيري:
از دانش آموزان خو استه مي شود يك بار ديگر انواع روش هاي جمع و تفريق با رسم شكل (چوب خط، انگشت، چينه،
كبريت، محور، رسم تصوير را) به نمايش بگذارند.
به كمك چين هها شمارش 5 تا 5 تا و 10 تا 10 تا را انجام بدهند، با مضارب ده دهي شمارش كنند.
با چينه ها با مضارب 5 تا 5 تا و مضارب ده دهي عمل جمع و تفريق را انجام دهند.
روي ساعت دست ساز خود عقربه ها را بچرخانند و گذشته و مانده را تمرين مي كنند و ساعت هاي مختلف را بيان
كنند.
روي چينه ها جم عهاي تركيبي 7 و ده و سه عامل و دو عامل را انجام م يدهند و رنگ مي زنند.
بهتر است ابتدا به كمك مهره رنگي و چينه هاي رنگي از دو رنگ استفاده كنند و ابتدا جمع هاي تركيبي 7 و 8 و
10 را نشان دهند با تفكر نظام دار كه در كلاس اول ياد گرفت هاند ابتدا بسازند سپس روي چين هها رنگ بزنند.
جمع و تفريق را روي محور انجام دهند.
به كمك شابلون مثلث رسم كنند.
مثلث ها را ببرند و با چينش كنار هم ديگر مدل هاي
مختلف را طراحي كنند و كاشي كاري را تمرين كنند.
مي توانند با ساخت و كشيدن روي فوم، روي مقوا اين
كار را انجام دهند.
توصيه:
توصيه مي گردد ابتدا فعاليت ها را با ابزار (انگشت، چوب خط، چينه، محور ) انجام دهند . سپس روي چينه ها رنگ
بزنند و به كمك شابلون طرح بزنند و با كنار هم قرار دادن شكل هاي هندسي مدل هاي مختلف را بسازند و طرح
بزنند.
15
(1- فصل اول: عدد و رقم (صفحه 18
واحد يادگيري 4
(13-14- شمارش چندتا چندتا (صفحه 15
هدف: يادآوري شمارش هاي رو به جلوي چندتا چندتا، الگويابي عددي، شمار شهاي سه تا سه تا پنج تا پنج تا
شمارش 4 تا 4 تا شمارش 7 تا و 8 تا 8 تا، شيوه هاي مختلف شمارش با خط
پيامدهاي آموزشي : انتظار مي رود دانش آموزان در الگويابي هاي عدد و هندسي و الگويابي با چينه ها به تجرد
برسند و بتوانند به كمك چوب خط، چينه، محور، رسم شكل هندسي و ابزار الگويابي را به نمايش بگذارند . الگويابي
عددي و هندسي را انجام دهند، با روش هاي مختلف خطي به الگوهاي 5 تايي برسند و انواع 5 تا 5 تا را تمرين كنند
و به نمايش بگذارند، آشنايي با انواع تقسيم بندي و دسته هاي 5 تايي، با شابلون و استفاده از ابزار مدل سازي كنند و
خط بنايي را به نمايش بگذارند. دانش آموز بايد بتواند جم عهاي تركيبي سه قلوها را انجام دهد شمارش كنند و
دسته هاي متنوع بسازند به ضلع و گوشه ها توجه دارد.
مهارت ها: تقويت مهارت درك فضايي مهارت كار با شابلون مهارت ساخت اشكال هندسي و مدل سازي مهارت
شمارش رو به جلو و الگويابي مهارت ساخت اشكال متنوع با مربع مهارت رنگ آميزي مهارت كاش ي كاري
مهارت رسم خطي
روش عمل در فعاليت هاي ياددهي يادگيري:
- معلم با دادن لگو يا قطعات مختلف و يا چين هها از آن ها مي خواهد ساختما نسازي كنند.
- طبقات هر رديف را بپوشانند، در هر رديف از يك الگو پيروي كنند.
- توضيح دهند چه طوري بايد چيدمان صورت گيرد؟ در هر مرحله بيان كنند چند لگو يا چند چينه بايد چيده شود.
- الگوي عددي آن را ترسيم نمايند و قانون الگو را تعريف كنند، ترسيم روابط و قانون الگو با رسم شكل هندسي و يا
رسم شكل ساده و يا رسم چوب خط هم اتفاق بيفتد.
- با رنگ كردن شكل و چين هها و اشكال هندسي به صورت تصويري الگوي عددي را تمرين كنند.
- با كاموا روي يك صفحه شطرنجي 5 تا 5 تا با مدل هاي مختلف و تقسيم بندي هاي متنوع و دسته بندي 5 تايي
انواع شمارش خطي را تمرين كنند، سپس روي يك صفحه شطرنجي به كمك مداد رنگي و با خط بنايي طرح بزنند
و شمارش 5 تا 5 تا را به نمايش بگذارند.
در صفحه 14 به كمك شابلون و با رسم مربع و بريدن آن ها روي فوم و مقواي رنگي با تقويت مهارت كار با ابزار و
دقت و نگاه تجسم فضايي ساخت هاي مختلف يا مدل هاي مختلف با مربع را به نمايش مي گذارند و نوعي كاشي كاري
را انجام مي دهند.
در صفحه 15 جمع هاي سه عدد، سه قلو، شمارش هاي رو به جلو را با ابزار رسم شكل و چوب خط انجام م ي دهند و
يك بار ديگر شمارش رو به جلو را با لگو، با چينه، با محور تمرين م يكنند.
در صفحه 15 بهتر است معلم مهره بدهد آن ها بشمارند، انواع شمارش را انجام دهند، توضيح دهند و سپس با
دسته بندي و مبناي ده دهي آن ها را بشمارند و دسته بندي كنند و شمارش را با دست هبندي انجام دهند.
توصيه: توصيه مي گردد با رنگ آميزي، اشكال هندسي را پيدا كنند و تميز دهند، رنگ آميزي كنند بهتر است
ضلع، ميله، سطح، درك فضايي، قطر، را معرفي نمايند.
16
فصل دوم
19- جمع و تفريق اعداد دو رقمي صفحه 36
: صفحه عنواني صفحه 19
هدف: با بيان داستان گويي، آماده جمع و تفريق دو عدد دو رقمي شوند.
- بالا بردن سطح آگاهي ها
- آمادگي براي جمع و تفريق دو عدد دو رقمي از راه تصويرخواني و آماده سازي براي روش فرايندي و گستره نويسي
عدد.
روش: در مورد تصوير صحبت كنند، د استان گويي نمايند، نقاشي بكشند، كاربرد عدد دو رقمي و جمع بدون انتقال
را توضيح دهند و به تعداد عددهايي كه مي خواهند جمع كنند شكل بكشند شكل ها را توضيح دهند، مشاهده كنند
و مقايسه نمايند.
واحد يادگيري 1
20-21- جمع و تفريق ده تايي صفحه 22
هدف:
- آشنايي دانش آموزان با جمع و تفريق دو عدد دو رقمي بدون انتقال و با فرايند عمل و استدلال عددي
- آشنايي با دسته بندي ها با مضارب ده دهي و جمع سطري و ستوني
- آشنايي با تقريب زدن عدد دو رقمي
پيامدهاي آموزشي:
انتظار و توقع مي رود بعد از فرايندهاي آموزشي و فعاليت هاي آموزشي دانش آموزان بتوانند با مبناي ده و با شكل
جمع و تفريق كنند جمع و تفريق دو عدد دو رقمي با مضارب ده را انجام دهند، روي محور با مضارب ده دهي
جمع كنند، انگشتان دست را با مضارب ده دهي نمادين و ارتباط برقرار سازند، جمع و تفريق سطري و ستوني را
انجام دهند ز بان كلامي را به نماد رياضي و برعكس تبديل نمايند به كمك شكل و محور تقريب بزنند و روي محور
و به كمك چينه و رسم شكل و شمار شهاي ده دهي جمع كنند و به مد لسازي و حدسيه سازي برسند.
مهارت ها:
جمع و تفريق با مضارب ده جمع و تفريق ذهني و نمادين، جمع و تفريق با اب زار و رسم شكل نمايش انواع
شيوه هاي دسته بندي، تقريب زدن، حدس زدن، كاشي كاري و معماري
روش عمل فعاليت ياد دهي يادگيري:
- معلم با دادن چينه و ني يا كبريت و چوب خط مي خواهد بچه ها دسته هاي ده تايي درست كنند و با اي نها جمع و
تفريق كنند. با مضارب ده دهي جمع و تفريق كنند.
- مي توانند با رسم شكل و با مضارب ده دهي جمع و تفريق كنند در مرحله بعد با نمادين سازي انگشتان دست
كه هر انگشت نماد يك چينه ده تايي يا يك دسته ده تايي است جمع و تفريق دو عدد دو رقمي با مضارب ده را انجام
مي دهد.
- دانش آموزان با تقسيم بندي و مدرج كردن محور، به قسمت هاي ده تايي و هر ده تايي را به صورت غير مدرج
مي بيند، اين بار جمع و تفريق ها را بدون استفاده از ابزار روي رسم شكل تنها با استفاد از محور با مبناي ده دهي
انجام داده و تعريف كلامي مي كند.
- در صفحه 21 با نمادين سازي و استفاده از انگشتان دست و ارتباط كلامي جمع و تفريق هاي با مضارب ده را
مي تواند ساده و سريع انجام دهد.
- دانش آموز با كمك چينه ها ابتدا شروع به دسته بندي ده تايي مي كند، در مرحله بعد هر ده تا را يك رنگ مي زند تا
به تعداد شكل ها برسد، براي اين كه اشتباه نكند، توصيه مي گردد هر ده چينه را از يك رنگ استفاده كند، طوري
17
دسته بندي نمايد كه از گوشه شروع كند و دسته بندي نمايد تا تعداد دسته ها معلوم شود سپس هر تعداد چينه كه
مي ماند و دسته ده تايي را نمي سازد، باقي مانده از ده تاست كه با تعداد دسته ها و يكي ها عدد اصلي شكل ها به د ست
مي آيد.
صفحه 21
- معلم براي اولين بار در صفحه 21 كتاب درسي بعد از انجام مراحل سطري جمع و تفريق و دادن شكل به بچه ها و
نوشتن جمع براي آن ها مي خواهد كه بچه ها يك بار هم به صورت عمودي بچينند و با زير هم نويسي جمع مربوطه را
انجام دهند.
- تصاوير را زير هم بگذارند، اشياء را روي هم بگذارند.
- بار ديگر جمع هاي ستوني دو عدد دو رقمي با مبنا و مضارب ده دهي را روي محور كم و زياد كنند، با كشيدن
محور با مبناي ده دهي اين كار را مي توانند انجام دهند.
- دانش آموزان بايد بتوانند جمع دو عدد دو رقمي با مبناي ده دهي ر ا توضيح دهند آنچه توضيح م يدهند عبارت
جبريشان را بنويسند و برعكس با ديدن عبارت جبري، آن را كلامي بيان كنند.
- در يك صفحه شطرنجي با زدن طرح و دسته بندي هاي ده تا ده تا و با استفاده از مدادهاي رنگي، كل صفحه را با
مبناي ده، و خانه هاي صفحه را مي شمارد وقتي تعداد رنگ ها را مي شمارد در واقع تعداد دست ه هاي ده تايي درست
كرده را مي شمارد و با شمردن سريع از روي رنگ ها مي تواند پي به تعداد دست ههاي ده تايي و يكي برده و در نهايت
بيان كند در يك صفحه شطرنجي چند خانه دارد.
- توصيه مي گردد حتماً از رنگ هاي متفاوت براي درست كردن يك دسته د هتايي استفاده كند.
در صفحه 22 مهارت تقريب زدن و حدسيه سازي را انجام مي دهد. ابتدا از او مي خواهيم روي محور اعداد را بنويسد،
سپس توضيح دهد عدد مربوطه و بيان شده مثلاً 32 بين چه اعدادي قرار دارد؟ دانش آموز چون قبلاً مضار ب ده را
30 است پس در آن محدوده ذره بين خود را - فرا گرفته، روي محور و محور ده دهي مي داند كه 32 بين 40
مي گذارد و عدد اصلي يعني 32 را به طور دقيق مشاهده مي كند و پيدا مي كند. يعني حدس خود را كه گفته بود
آزمايش مي كند تا به جواب درست دست پيدا كند.
توصيه: توصيه مي گردد دانش آموزان حتماً حدس بزنند، سپس جمع و تفريق و يا تقريب زدن روي محور ده دهي
را تك تك انجام دهند. ابتدا حدس زده و حدس خود را آزمايش كنند و با ذره بين دقت آزمايش را به دست آورند.
واحد يادگيري 2
23-24- جمع و تفريق اساسي صفحه 25
هدف:
- آشنايي دانش آموزان با آموزش جمع هاي اساسي
نوع اول: دو عدد يك رقمي جمع مي شوند و حاصل يك رقمي است.
نوع دوم: دو عدد يك رقمي با هم جمع م يشوند و حاصل يك عدد دو رقمي است.
- آموزش جمع و تفريق ستوني بدون انتقال
پيامدهاي آموزشي : انتظار مي رود در پايان آموزش دانش آموزان بتوانند جمع و تفريق ر ديفي و ستوني به كمك
شكل (تصوير، محور، چينه، چوب خط و به روش نمادين سازي با انگشتان دست ) انجام دهند، آنان روش هاي به دست
آوردن حاصل جمع و حاصل تفريق را با يكديگر مقايسه مي كنند، علاقه مندي خود را به محاسبه با يك روش رسم
شكل بيان مي كنند و به سوي تجرد در محا سبات هدايت مي شوند، جمع و تفريق ستوني و رديفي را با هر ابزاري كه
دوست دارند انجام داده و روي چينه رنگ مي زنند، ابتدا بدون انتقال انجام مي دهند، و با جدول تركيبي اعداد و با
چينه هاي ده تايي به مفهوم انتقال مي رسند، جمع هاي دو قلو و چند قلو را با جداول تركيب ي انجام مي دهند. جمع و
تفريق با روش حركت رو به جلو و رو به عقب در جدول اعداد و روي محور را انجام مي دهند با روش داستان گويي و
18
حل مسأله راه هاي متفاوت براي رسيدن به جواب را امتحان مي كنند . و در پايان انتظار مي رود خودشان روش
جديدي را در حل مسائل پيش بيني نمايند.
مهارت ها: دانش آموز به مهارت محاسبات با رسم شكل (محور، چينه، استفاده از جدول، تصوير، انگشت، چوب خط )
و مهارت محاسبه ستوني اعداد بدون انتقال با جداول تركيبي و حل مسأله م يرسد.
روش عمل در فعاليت هاي ياد دهي يادگيري:
- معلم هم چون فعاليت هاي صفحات گذ شته از دانش آموزان مي خواهد با نوشتن جمع جبري و رديفي اعداد در
محاسبات جمع و تفريق و با رسم شكل و استفاده از يك ابزار آموزشي محاسبات جبري خود را بدون انتقال انجام
16 روي محور 12 بدون انتقال 12 شكل رسم كند و 8 تا را از سمت راست خط بزند و يا در 8 دهد مثلاً در 8
7 با رسم چوب خط 7 تا چوب خط 16 تا به جلو برود و با 8 تا برگشت به عقب به جواب برسد و يا در 7
7 برسد يا با 7 و در ادامه با اضافه كردن 7 تا چوب خط ديگر به اولي به انجام محاسبه 14
شمارش رو به جلو به 14 برسد.
- در فعاليت صفحه 24 توقع مي رود معلمان با زير هم نويسي اعداد در محاسبات جمع و تفريق ستوني بدون انتقال
به كمك رسم شكل و يا محاسبات ذهني و يا رنگ و خط زدن روي چينه ها به جواب دانش آموز را نزديك كند.
و يا در جداول تركيبي اعداد با معنا كردن مثلاً 9 چگونه به دست آمد و بيان ارتباط كلامي و برقرار ي
ارتباط معنادار ذهني آن ها را هدايت كند تا جداول را حل كنند.
در صفحه 25 : معلمان دانش آموزان را هدايت مي كنند راز و رمز اين جداول تركيبي را به ذهن سپرده و پس از
كشف قانون و رابطه آن ها به ذهن بسپارند تا در محاسبات جمع و تفريق ذهني بتوانند در عمل سرعت بيش تري
داشته باشند .
به يك ده تايي مي رسد در محاسبات جمع هاي دو
قلو و يا چند قلو از شمارش هاي رو به جلو و ذهني خود در عمل استفاده كرده و ديگر نيازي به محاسبه با رسم
شكل ندارد و يا وقتي در جداول تركيبي اعدا د مي بيند
در عمل يكي ها كم شده اند و ده ت ايي حفظ
شده است اين بار سرعت عمل بيش تر مي گردد و به يادسپاري ذهني را براي اين محاسبات دارد.
توصيه: توصيه مي گردد همكاران تأكيد نمايند كه يك محور براي اين جداول است كه نمي شود همه ي محاسبات
رو به جلو در جمع و رو به عقب در تفريق را روي يك محور نشان داد، اين محور نمادين است و براي محاسبات و
نمايش و دست بردن ذهني و نگاه روي محور و هدايت انگشت روي محور در حركت رو به جلو و رو به عقب در
تفريق است.
17 روي محور بدو ن كشيدن خط با دست 17 تا رو به جلو و 9 تا رو به عقب م يرود تا به جواب مثلاً در تفريق 9
برسد و هيچ فلش و خطي نم يكشد.
در تمرين حل مسائل را به كمك رس م شكل (كشيدن تصوير، چوب خط، جدول، چينه، محور و از هر راهي كه
دوست دارد.) محاسبه مي كند و روش محاسبه خود را بيان و توضيح مي دهد.
در محاسبه آقاي بهرامي و دانش آموزانش بچه ها راه هاي متفاوت در حل مسائل خود را به روش داستان سازي و
داستان گويي بيان كرده اند، ا ين بار دانش آموزان توصيه مي گردد با گذاشتن خودشان به جاي شخصيت هاي داستان
يك بار ديگر مسأله را حل نمايند و روش حل خود را بيان نمايند.
26- حل مسأله صفحه 27
هدف:
- آموزش حل مسأله با روش و راهبرد و تفكر نظام دار
- آموزش دقيقه در ساعت
پيامدهاي آموزشي : دانش آموز از نتايج و پيامدهاي حاصل از آموزش معلم و فعاليت هاي مستمر معلم در كلاس
درس به جايي مي رسد كه با راهبرد تفكر نظام دار همه ي حالت هاي ممكن كه در مسأله را اتفاق مي افتد به طور
منظم مي نويسد تا چيزي از ذهنش جا نماند، در تفكر همراه با نظم ترتيب نوشتن را خود انتخاب مي كند و به يك
نظم مي رسد، راه خود براي رسيدن به اين نظم فكري را با راه هاي ديگران مقايسه مي كند، با الگويابي عدد و هندسي
به يك نظم فكري ديگري مي رسد، و در ساعت، دقيقه و دقيق ه خواني مي كند و تقريب زدن را با خواندن ساعت دقيق
مقايسه كرد.
مهارت ها: به مهارت حل مسأله با تفكر نظام دار و الگويابي و خواندن دقيق ساعت م يرسد.
20
روش عمل در فعاليت هاي ياد دهي و يادگيري:
- در صفحه 26 كتاب دانش آموز به كمك فعاليت هاي معلم، هدايت م يشود هم هي حالت هاي ممكن در يك مسأله
را بنويسد، در ابتدا پراكنده مي نويسد و يا جا مي انداز مثلاً وقتي از او خواسته مي شود همه ي عددهاي دو رقمي با
رقم هاي 3 و 4 در يكي و 5 و 7 در ده تايي را بنويسد شايد با پراكنده نويسي به همه ي جواب ها نرسد، اما وقتي از او
معلم مي خواهد با رسم جدول ارزش مكاني و يا با كشيدن خطي و فلش و چارتي اين كار را انجام دهد هم حل براي
او ساده تر مي شود و هم همه ي حالت ها را مي نويسد و اين بار چيزي از ذهنش جا نمي افتد
و با يك نظم بيش تري راحت تر و سريع تر به جواب مسأله مي رسد و يا وقتي از او خواسته مي شود
تمام جمع هاي تركيبي 6 را بنويسد شايد با پراكنده نويسي به چند تا جمع برسد ولي وقتي مي خواهيم نظم داشته
باشد
0 6
1 5
2 4
3 3
4 2
5 1
6 0
6
و يا
6 0
5 1
4 2
3 3
2 4
1 5
0 6
6
مي رسد به راحتي از روي اين چارت نظم دار فكري به تمام جمع هاي تركيبي عدد 6
5 1 6
4 2 6
3 3 6
2 4 6
1 5 6
0 6 6
و اين بار چيزي از ذهن فعال دانش آموز جا نمي ماند.
در الگويابي عدد ي نيز دانش آموز به دنبال يك نظم فكري است گاهي يكي يكي و گاهي 2 تا 2 تا و گاهي 3 تا 3 تا
به جلو مي رود و به نوعي نظم فكري در چينش و تركيب اعداد م يرسد.
- در صفحه 27 كتاب با يك تفكر نظام دار در حل مسأله براي سقف آبي بدنه با هر رنگي
طراحي مي كند بار ديگر براي سقف قرمز بدنه طراحي مي كند.
- توجه : تفكر همراه با نظم در حل مسأله ها كمك مي كند. ممكن است تركيبي كه يك دانش آموز براي نوشتن
جواب ها انتخاب مي كند با فرد د يگر تفاوت داشته باشد، آن چه اهميت دارد وجود يك نظم فكري و يك ترتيب در
چينش اشكال و اعداد مشخص است.
يكي ها ده تايي ها
21
در صفحه 27 : با برش روي دايره، آماده مي شود براي مفهوم كسر نه حتماً و لزوماً با قسمت هاي مساوي دانش آموز
در پايه اول ساعت را به صورت رند و ساعت تقريبي يعني (كمي گذشته، كمي مانده، بين) ياد گرفته است.
در فصل دوم كتاب مفهوم زمان در ساعت را يادآوري كرده است و تقريبي رسيده است . در اين صفحه با خواندن
ساعت به طور دقيق آشنا مي شود. يعني معلم با دادن مقوا و دو عقربه به او مي خواهد ابتدا ساعت كشيده و اعداد را
روي آن با فواصل يكسان يا بچسباند و يا بنويسد.
- سپس از او مي خواهد بين هر دو عدد را طوري مدرج نمايد كه با شمارش 5 تا 5 تا بين هر دو عدد 5 تا
يا 5 دقيقه شود.
- بهتر است ابتدا ساعت هاي كشيده شده و چاپ شده در اختيار كودك قرار گيرد و در زير طلق شفاف بگذارد كه
مدرج باشند و با كشيدن ماژيك روي آن ها تمرين كند و عقربه بگذارد سپس عددها را بنويسد
و ابتدا اين چنين ساعت را مدرج نمايد و دقيقه ها را بخواند و به خواندن دقيق ساعت عادت نمايد و چشمش با
حركت عقربه بزرگ
هم خوان شود.
سپس ياد بگيرد هر قسمت كوچك يك دقيقه است، و بار ديگر ساعت خام به او داده شود.
و خواسته شود كه اين بار 5 تا 5 تا به جلو برود مدرج كند و عدد بگذارد.
در اين صفحه آموزش دقيق خواني ساعت يا خواندن دقيق را فرا م يگيرد.
توصيه: مي گردد معلم دائماً با درست كردن ساعت هاي مختلف:
-1 ساعت رند
-2 ساعت با شمارش 5 تا 5 تا
-3 حركت عقربه ها روي ساعت
-4 ساعت با دقيقه ها و مدرج شده ي آن
در كلاس با دست و با دست ورزي خود دانش آموزان درس خواندن ساعت دقيق را لذت بخش نمايد، چيزي كه به
دست دانش آموز ساخته مي شود و حس و لمس مي شود باعث ماندگاري ذهني او مي گردد. در ساعا ت مختلف و در
مواقعي كه دانش آموزان قدرت فراگيري دروس در آن ها كم تر از لحظات آغازين است با بازي و تنوع روي ساعت و
پاك كردن و كشيدن روي طلق شفاف لذت و شادي اوليه را معلم مي تواند ايجاد نمايد.
واحد يادگيري 3
28-29- جمع و تفريق دو عدد دو رقمي صفحه 30
هدف: آموزش و آشنايي دانش آموزان با جمع و تفريق دو عدد دو رقمي
- آموزش تقريب زدن در اعداد دو رقمي
پيامدهاي آموزشي : انتظار مي رود دانش آموزان در پايان درس بتوانند دو عدد دو رقمي را بدون داشتن مضارب ده
دهي از طريق رسم شكل (با چينه، با محور ) و جدول ارزش مكاني جمع و تفريق نما يند . هم چنين دو عدد دو
رقمي را بدون انتقال و به كمك تصوير و با روش مهارت استدلال عددي وگستر هنويسي عدد جمع و تفريق نمايند.
- ساعت را با دقيقه و شمارش هاي 5 تا 5 تا رو به جلو بخوانند، روي محور اعداد عدد دو رقمي را نشان دهند
تقريب در اعداد دو رقمي را انجام دهند، جمع و تفريق دو عدد دو رقمي با مضارب ده را روي محور اعداد با مضارب
ده را نمايش دهند و محاسبه نمايند.
مهارت ها: مهارت انجام محاسبات و جمع و تفريق دو عدد دو رقمي بدون انتقال با انجام مراحل فرايندي و استدلال
عددي
مهارت تقريب زدن در عدد دو رقمي
روش عمل در فعاليت هاي ياد دهي يادگيري:
- معلم در صفحه 28 كتاب با دادن چينه و شكل و شيء و ني از بچه ها مي خواهد شروع به ساخت دسته هاي ده تايي
نمايند. سپس با گفتن دو عدد دو رقمي مي خواهد آن ها را بسازند، مثلاً عدد 24 و 23 را بسازند . و بعد مي خواهد
ابتدا ده تايي ها و دسته هاي ده تايي را به هم اضافه كنند، سپس يكي ها را روي هم بريزند و به صورت رديفي و ستوني
نمايش دهند.
و در جدول ارزش مكاني حاصل را نمايش دهند و از جدول بيرون آورند و عدد را بنويسند و بخوانند.
- در مراحل بعد دانش آموز نتيجه بگيرد د ر جمع دو عدد دو رقمي ابتدا دسته هاي ده تايي را جمع كنند سپس
47 ابتدا از دسته هاي ده تايي كم 22 يكي ها را به هم اضافه نمايند و ه مچنين در تفريق دو عدد دو رقمي مثل
كنند سپس از يكي ها بردارند.
در گستره عدد به صورت تصويري و با چينه عدد را بكش ند، و با باز شده آن را به نمايش بگذارند و در تفريق از
تصوير و باز شده تصويري عدد بردارد و كم نمايد.
در صفحه 29 كتاب دو عدد دو رقمي مثل
23
34
را به صورت ستوني دارد. با ني و يا چينه ابتدا عدد 34 و 23 را
بسازند و بعد ده تايي ها را روي هم بر يزند مي شود 5 دسته ي ده تايي و بعد يكي ها را به هم اضافه نمايند . و يا در
تفريق
22
47
اول 47 را تعريف كند، بسازد و از رويش دو دسته ده تايي كم كند مي شود
و سپ س
يكي ها را كم كند.
در صفحه 29 در الگويابي اعداد را 5 تا 5 تا با الگوي شمارش رو به جلوي عدد 5 تا 5 تا جلو مي رود و مي نويسد.
در صفحه 30 جمع و تفريق دو عدد دو رقمي به صورت ستوني و با نمايش استدلال عددي و بدون انتقال است كه
مثل صفحات قبل ابتدا ده تايي ها را در جمع روي هم و يا از ده تايي ها در تفريق بر مي دارد و اض افه و كم مي كنند
سپس سراغ يكي ها مي روند.
مثلاً 27
49
ابتدا از 49 كه 4 ده تايي و 9 يكي است 2 ده تايي بر مي دارد
7
29
27
49
7 يكي را كم ، سپس از 29
مي كند و 7 تا در شمارش رو به عقب يا روي محور يا با چينه و يا با چوب خط از هر را هي كه راحت است انجام
مي دهد.
23
در جمع 29
20
بدون انتقال ابتدا بيان مي كند 20 يعني 2 ده تايي و 29 يعني 2 ده تايي و 9 يكي ابتدا ده تايي ها را
روي هم اضافه مي كنند يعني 4 ده تايي در
9
40
29
20
و سپس با 9 يكي جمع مي كند و 9 تا به جلو مي رود.
هم چنين جمع و تفريق سطري و رديفي را با مضارب ده دهي روي محور ده تا ده تا رو به جلو و رو به عقب انجام
70 ابتدا روي محور ده دهي 7 تا ده تايي جلو مي رود و بعد از 70 روي محور 4 تا ده تايي 40 مي دهد. مثلاً در
به عقب بر مي گردد يعني 4 تا ده تا رو به عقب بر مي گردد و به 30 مي رسد.
در صفحه 30 با مهارت حدس زدن و تقريب زدن عدد دو رقمي روي محور ده دهي آشنا م ي شود. اعداد را كه معلم
مي گويد مثلاً 37 روي محور ده دهي حدس مي زند 37 بين كدام دو عدد روي محور ده دهي قرار دارد . بيان
مي كند كه از 30 گذشته به 40 نرسيده پس بايد روي محور ده دهي بين 30 تا 40 را نگاه كند. سپس روي محور
با زدن تقريب به اين مفهوم تقريب زدن در عدد دو رقمي مي رسد كه به كدام عدد قبل و بعد از خود در يك مضارب
ده دهي نزدي كتر است.
توصيه: توصيه مي گردد براي آموزش تقريب زدن عدد دو رقمي از محور تقريب كه هم شمارش الگوي ده دهي و
هم الگوي 5 تا 5 تا را ياد گرفته است يك محور بسازد و ترسيم نمايد و روي اين محور عدد مورد نظرش را پيدا كند
كه به كدام عدد نزدي كتر است مثلاً 54 روي محور ده دهي به 50 نزدي كتر است و در مضارب 5 تا 5 تا به عدد
55 نزديك تر است.
واحد يادگيري 4
(31-32- جمع و تفريق دو عدد (ادامه) (صفحه 33
هدف: آموزش جمع و تفريق دو عدد دو رقمي بدون انتقال
- آموزش تقريب در جمع و تفريق دو عدد دو رقمي
پيامدهاي آموزشي : انتظار مي رود دانش آموز در پايان اين سه صفحه بتواند دو عدد دو ر قمي را با داشتن عددهاي
يك رقمي بزرگ در يكان كه در ابتدا توقع انتقال مي رود، بدون انتقال از يكي ها به ده تايي ها با روش فرايندي عمل
نمايد و استدلال عددي نمايد.
7
54
37
24
- جمع و تفريق دو عدد دو رقمي بدون انتقال با نوشتن عبارت جبري و با رسم شكل (چينه)
- خواندن و نوشتن ساعت با دقيقه
- تقريب زدن عدد دو رقمي و جمع و تفريق دو عدد دو رقمي با تقريب زدن
37
24
- جمع و تفريق دو عدد با روش فرايندي
- استفاده از جدول اعداد دو رقمي براي جمع و تفريق فرايندي شمارش رو به جلو و شمارش رو به عقب از روي
جدول
0 10 20 30 40 50 60 70 80 90
5 15 25 35 4555 65 75 85
24
- حل مسأله مربوط به جمع و تفريق فرايندي (استدلال عددي)
- جمع و تفريق دو عدد دو رقمي به صورت ستوني و محاسبات فرايندي
مهارت ها: مهارت محاسبات تفريق و جمع ستوني با روش فرايندي بدون انتقال مهارت خواندن ساعت دقيق
مهارت تقريب زدن و محاسبات جبري در جمع و تفريق ستوني با روش تقريب زدن
- روش عمل در فعاليت هاي ياد دهي يادگيري:
- فعاليت هاي اين سه صفحه در ادامه صفحات گذشته است، در اين جا دو عدد دو رقمي بدون انتقال در يكي هاي
آن ها، با روش استدلال عددي و مهارت فرايند عمل است.
مثلاً در
37
24
ابتدا ده تايي ها را روي هم مي ريزيم
7
5 4
3 7
2 4
سپس 7 تا يكي را اضافه كرده و از روي جدول
شمارش رو به جلو را انجام مي دهد.
در 27
43
ابتدا 43 را باز كرده و به صورت تصويري با چينه 43 را نشان مي دهد. ابتدا از 4 ده تايي، 2 د ه تايي را
كم كرده
سپس با پيدا كردن 23 در جدول اعداد 7 تا عقب مي رود و به جواب مي رسد.
در صفحه 32 ساعت را با دقيقه نشان مي دهد.
- در فعاليت جمع و تفريق دو عدد دو رقمي با تقريب زدن ابتدا تقريب مي زند. سپس با تبديل به مضارب ده دهي
جمع و تفريق مي كند.
توصيه: توصيه مي گردد فعاليت هاي مرور فصل كه نگاه به كل فصل است را با روش تقريب زدن و استدلال عددي
انجام دهند و در حل مسائل خود از فرايند استدلال عددي و تفكر نظام دار استفاده نمايد.
شمارش شكل ها با دست هبندي و خط زدن نمايش عدد 4 و 6
استفاده از ابزارهاي مختلف براي شمارش تركيب و شمارش اعداد
نشان دادن عدد بر مبناي 5 مهارت حدسيه سازي
آمار و سرشماري توانايي و مهارت استفاده از ابزار مهارت مقايسه كردن
مربع هاي شگفت انگيز (سودوكو) يادآوري عدد خارج از جدول
خواندن ساعت رند كاربرد عدد و رقم در محيط پيرامون
برقراري ارتباط بين نمادهاي مختلف از يك عدد (فارسي لاتين) مهارت ارتباط كلامي فكري
:(5-6- واحد يادگيري 2 (صفحه 7
هدف كلي: دسته هاي ده تايي و يكي
پيامد و اهداف رفتاري:
درست كردن دست ههاي ده تايي و يكي الگويابي با شكل
استفاده از جدول ارزش مكاني و شمارش عدد يادآوري ترتيب اعداد
نشان دادن دسته هاي ده تايي و يكي با شكل برقراري ارتباط بين نماي شهاي مختلف از
نوشتن به عدد و حروف تا نود و نه يك عدد
مفهوم عدد و رقم
ساعت و خواندن ساعت گذشته و مانده
عدد دو رقمي و ساخت دسته هاي ده تايي و يكي عدد دو رقمي
:(8- حل مسئله (صفحه 9
با استفاده از راهبرد رسم شكل (چينه محور چو بخط ترسيم شكل و تصوير)
حدسيه سازي
استفاده از شابلون
تقارن 4 قسمتي
2
:(10-11- واحد يادگيري 3 (صفحه 12
هدف كلي :
جمع و تفريق
پيامد و اهداف رفتاري:
جمع و تفريق سطري (با انگشت با چوب خط، رنگ زدن تصاوير با محور)
شمارش چند تا چند تا ( 5 تا 5 تا و 10 تا 10 تا)
جمع چندتايي عدد با مضارب 5 و 10
خواندن ساعت (گذشته، مانده، بين)
جمع تركيبي اعداد ( 2 تايي و 3 تايي)
استفاده از شابلون و طراحي و مدل سازي و كاشي كاري
جمع و تفريق با يكديگر (هم با يك عبارت جبري و هم روي محور)
: (13-14- واحد يادگيري 4 (صفحه 15
هدف كلي:
شمارش چند تا چند تا
پيامد:
تجرد در الگويابي عددي يا به كمك ابزار و شكل و رسم چو بخط جمع و تفريق سه عدد با استفاده از رسم
شكل
الگويابي عددي و هندسي از 4 تا 4 تا تا 8 تا 8 تا شمارش و دست هبندي
ساخت دسته هاي 5تايي با روش هاي مختلف
تقسيم بندي و آشنايي با انواع دسته بندي ها
طراحي شكل و مدل سازي (يادگيري تصويري) با استفاده از رنگ و شكل هندسي
كاشي كاري و مدل سازي (آماده سازي و آشنايي با خط بنايي)
مهارت و تقويت درك فضايي
مهارت كار با شابلون و ساخت اشكال هندسي متنوع با مربع
:(16-17- مرور فصل (صفحه 18
ارزش يابي پاياني
پيامد و اهداف رفتاري:
فرهنگ نوشتن (نقشه مفهومي فصل را با زبان نوشتاري و كلامي بيان مي كند.) تقويت املا و درك مطلب
تمرينات (تمرين و تكرار مي كند تا مطالب آموخته شده را تثبيت و تعميق بخشد.)
معما (پرورش قواي فكري، بازي و خلاقيت و لذت يادگيري را بر دارد.) سرگرمي
فرهنگ خواندن (باعث افزايش گنجينه لغات مي شود.) و افزايش درك خواندن و بالا بردن اطلاعات عمومي تقويت
مهارت شنيداري و آشنايي با چهره هاي علمي
3
(19- فصل دوم جمع و تفريق اعداد دو رقمي (صفحه 36
:( صفحه عنواني (صفحه 19
داستان گويي و آمادگي براي جمع و تفريق دو عدد دو رقمي
تصويرخواني
بالابردن سطح آگاهي دان شآموزان
(20-21- واحد يادگيري 1 (صفحه 22
هدف كلي:
جمع و تفريق ده تايي
اهداف رفتاري:
جمع و تفريق با شكل بر مبناي 10 و مضارب ده دهي تصوير و شكل سازي با دست ههاي ده تايي
جمع و تفريق دو عدد دو رقمي (ذهني) تقريب زدن روي محور
جمع و تفريق روي محور حدسيه سازي
برقراري ارتباط بين دست ههاي د ه تايي و انگشتان دست آموزش محور د ه دهي
جمع و تفريق سطري و ستوني كاشي كاري و معماري
تبديل زبان كلامي به نماد رياضي و برعكس شمارش ده ت ا ده تا رو به جلو روي محور
نمايش انواع شيوه هاي دسته بندي جمع و تفريق با رسم شكل، چينه، محور
(23-24- واحد يادگيري 2 (صفحه 25
هدف كلي:
جمع و تفريق اساسي
اهداف رفتاري:
جمع و تفريق با شكل، تصوير، محور، چينه و چو بخط، روش نمادين سازي با انگشتان دست
مقايسه ي روش هاي محاسبه با هم
جمع و تفريق ذهني و سوق دادن به سمت تجرد در محاسبات
جمع و تفريق با جدول تركيبي و با چينه هاي ده تايي
جمع وتفريق با روش حركت رو به جلو و جمع دوقلوها و جداول تركيبي رو به عقب از روي جدول اعداد
روش هاي مختلف در جمع دو عدد به روش داستان گويي و حل مسأله
جمع و تفريق با روش حركت رو به جلو و عقب روي محور
:(26- حل مسأله با راهبرد تفكر نظام دار (صفحه 27
اهداف رفتاري:
حل مسأله با تفكر نظام دار
حل مسأله با جداول ارزش مكاني
الگويابي عددي
آموزش دقيقه در ساعت
آماده سازي براي ربع و حركت عقربه بزرگ در ساعت
آماده سازي براي كسر با برش
جم عهاي تركيبي
4
تقريب زدن روي ساعت
(28-29- واحد يادگيري 3 جمع و تفريق دو عدد دو رقمي (صفحه 30
اهداف رفتاري:
جمع و تفريق 2 عدد دو رقمي از طريق رسم شكل و جدول ارزش مكاني
جمع و تفريق 2 عدد دو رقمي بدون انتقال و به روش استدلال عددي
جمع و تفريق 2 عدد دو رقمي از طريق گستره نويسي از روي شكل
جمع و تفريق 2 عدد دو رقمي با نمايش جبري و با گستره نويسي
خواندن ساعت با دقيقه
تقريب زدن روي محور
جمع و تفريق فرآيندي از طريق نمايش عددي و استدلال عددي به صورت ستوني
الگويابي و شمارش 5 تا 5 تا روي ساعت
جمع و تفريق دو عدد دو رقمي با مضارب ده روي محور اعداد
:(31-32- واحد يادگيري 4 جمع و تفريق دو عدد ادامه (صفحه 33
اهداف رفتاري:
جمع و تفريق با عبارت جبري روي شكل
خواندن و نوشتن ساعت با دقيقه
تقريب زدن
جمع و تفريق دو عدد با روش فرآيندي
استفاده از جدول اعداد براي جمع و تفريق فرآيندي و شمارش رو به جلو و عقب (از روي جدول)
حل مسأله مربوط به جمع و تفريق فرآيندي
جمع و تفريق دو عدد دو رقمي به صورت ستوني و محاسبات فرآيندي
:(34-35- مرور فصل (صفحه 36
فرهنگ نوشتن : خلاصه نويسي و نقشه مفهومي فصل، ايجاد تفكر الگوريتمي، جمع و تفريق با روش گستره نويسي و
تقريب زدن.
تمرين: تكرار و تثبيت يادگيري، تقريب زدن، گستره نويسي، انجام محاسبات فرآيندي حل مسأله.
معما: سرگرمي خلاقيت تفكر رياضي پوشاندن سطح استدلال رياضي بازي
فرهنگ خواندن: افزايش گنجينه لغات ، تمركز ، مهارت خواندن، برقراري ارتباط كلامي
5
:(37- فصل سوم اشكال هندسي (صفحه 54
:( صفحه عنواني (صفحه 37
يادآوري اشكال هندسي
تقويت حس زيبايي در محيط پيراموني
مهارت ارتباط كلامي
مهارت مشاهده و مقايسه اشكال
مهارت قرينه يابي و مدل سازي
بالا بردن سطح آگاهي ها
پيدا كردن روابط بين اشكال هندسي
مهارت ساخت اشكال هندسي
(38-39- واحد يادگيري 1 (صفحه 40
يادآوري شكل هاي هندسي:
پيامد:
يادآوري شك لهاي هندسي
مقايسه اشكال هندسي
شناخت ضلع و گوشه
رسم اشكال هندسي با شابلون
مهارت كار با ابزار شابلون
شناخت تفاوت ها و شباهت ها در اشكال هندسي
شناخت اشكال هندسي در محيط پيراموني
مهارت قرينه سازي
كاشي كاري و مدل سازي
بكارگيري اشكال هندسي در آيينه كاري
يادآوري تقارن افقي و دو قسمتي
تفاوت ها و شباهت ها در اشكال هندسي منتظم و غير منظم
تقويت مهارت مشاهده و حس زيبا شناختي در معماري اسلامي و كاشي كاري ها و آيينه كاري ها
خواندن ساعت با دقيقه
كاربرد اشكال هندسي در ساعت و برقراري ارتباط با شكل هاي هندسي
(41-42- واحد يادگيري 2 (صفحه 43
هدف كلي:
روابط بين شك لها
اهداف رفتاري:
پرورش خلاقيت و هوش فضايي
درك روابط بين اشكال هندسي در ساخت مد ل
شكل سازي با اشكال هندسي
كسب مهارت و استفاده از ابزار در مدل سازي
پوشاندن سطح و كاش يكاري
مهارت خط بنايي و آشنايي با هنر اسلامي
6
نقطه يابي و مهارت شك لسازي با تخته ميخي
آمار و سرشماري
مدل سازي با اشكال هندسي
طراحي در يك صفحه شطرنجي
خلاصه كردن اطلاعات با نمودار ستوني
ساخت مربع تانگرام و ساخت شكل ها با 7 تكه شكل هندسي
شكل سازي با دسته بندي ده تايي
:(44- حل مسأله با راهبرد الگويابي (صفحه 45
هدف كلي:
حل مسأله با راهبرد الگويابي عددي و هندسي
درك ارتباط بين نمايش هاي مختلف از يك عدد (ارتباط بين اعداد ديجيتال و فارسي)
شناخت نماد اعداد به حالت هاي مختلف
مهارت ساخت اعداد ديجيتال
مهارت خواندن و نوشتن ساعت به صورت عدد ديجيتال
:(46-47- واحد يادگيري 3 (صفحه 48
هدف كلي:
تقارن دو نيمه اي
اهداف رفتاري:
يادآوري تقارن افقي و عمودي
رسم تقارن خطي در يك صفحه شطرنجي
آموزش نيم، دو قسمت شدن با كمك ابزار ساعت
درك تقريبي از تقارن دو نيمه اي
تقارن خطي و دو نيمه مساوي با اشكال هندسي
تقريب در تقارن
ارتباط نصف و نيم با آموزش روي ساعت در قالب تقارن دو نيمه اي
مفهوم تقارن دو نيمه اي
مفهوم سازي براي قطر
طراحي و مدل سازي و كاشي كاري
خواندن ساعت به صورت نيم
مهارت حدسيه و تقارن زدن در اشكال
تجسم فضايي در تقارن
(49-50- واحد يادگيري 4 (صفحه 51
هدف كلي:
تقارن 4 قسمتي
اهداف رفتاري:
تقارن 4 قسمتي در دو محور افقي و عمودي
معرفي ربع در ساعت از طريق تقارن 4 قسمتي
پوشاندن سطح و مدل سازي و كاشي كاري
7
مهارت تقسيم يك شكل به قسمت هاي مساوي
خواندن ساعت با ربع
حدسيه و تقريب در تقارن
(52-53- مرور فصل (صفحه 54
هدف كلي:
فرهنگ نوشتن: الگويابي و توصيف آن، تقارن و دو نيمه شدن، تقويت مهارت كلامي و نقشه مفهومي فصل
تمرين: تقارن دو نيم هاي و چهار قسمتي، خواندن ساعت با ربع و نيم دقيقه، تجانس و بزرگ نمايي
معما: بازي، پرورش تفكر بصري، دقت و خلاقيت، پرورش كلامي، الگويابي، سرگرمي، هوش فضايي
فرهنگ خواندن: آشنايي با افسانه تانگرام و رشد خواندن و درك منطقي رياضي
8
(1- فصل اول عدد دو رقمي (صفحه 18
صفحه عنواني:
هدف:
برقراري ارتباط كلامي و ارتباط تصويري در ابتداي سال تحصيلي با دانش آموزان
تعريف داستان و داستان سازي براي پرورش قواي فكري و خلاقيت
احساس نياز به عدد و رقم و يادآوري اعداد از پايه اول ابتدايي
كاربرد اعداد در محيط پيراموني
روش:
در مورد تصوير صحبت كنند، نقاشي اطراف خود را بكشند، آن جاهايي ر ا كه با اعداد ديده اند بكشند مثل ماشين با
شمارش پلاك آن ها، پلاك خانه ها و ....
:(2-3- واحد يادگيري 1 عدد و شمارش (صفحه 4
هدف:
آشنايي دانش آموزان و يادآوري عدد و شمارش و انواع شمارش
يادآوري ابزارهاي شمارشي چون انگشت، دست هبندي، جدول ارزش مكاني، چوب خط، محور، چينه
پيامدهاي آموزشي:
معلم در پايان اين سه صفحه انتظار دارد، بچه ها بتوانن انواع شمارش را به نمايش بگذارند، با يكديگر گفت و گو
كنند، با مبناي ده و پنج شكل ها را بشمارند و از ابزار مختلف شمارش استفاده كنند، توانايي استفاده از ابزارها را
داشته باشند، نمايش هاي مختلف از يك عدد را نمايش دهند، عدد را بنويسد و به ترتيب بشمارد و مقايسه دو عدد را
داشته باشد و از دو طرف توانايي خواندن عدد در مقايسه دو عدد را داشته باشند و به كار برد عدد دو رقمي در
زندگي خود پي ببرد.
مهارت:
مهارت شمارش استفاده از ابزار سرشماري حل سودوكو خواندن ساعت حدسي ه سازي مقايسه اعداد
مهارت كلامي نوشتن و شمارش ترتيبي اعداد برقراري ارتباط بين نمادهاي مختلف از يك عدد مهارت خواندن
اعداد
روش عمل در فعاليت ياددهي يادگيري:
معلم از دانش آموزان مي خواهد با آنچه در اختيار دارند و مواد و ابزار آموزشي كه در اختيار آن ها قرار مي دهد، مثل
چوب كبريت تيله چو ببستني مهره گوي چينه شك لهاي هندسي، شمارش كنند.
از هر گروه مي خواهيم يك راه براي شمارش پيشنهاد دهند.
قانون شمردن را رعايت كنند تا به مهارت به ترتي ب شمردن، فقط يك بار شمردن، بيان آخرين عدد عدد اصلي را
به نمايش بگذارند.
راه هاي پيشنهاد شده در گروه ها را اجرا نمايند، و از همديگر بپرس ند چه طوري به جواب رسيدند و هر گروه از چه
روشي براي شمارش تصاوير و يا وسيله ها و ابزارها استفاده كرده اند.
با روش نما يشي به نمايش بگذارند حال يك گروه با محور يك گروه با چينه يك گروه با انگشت يك گروه با
چوب خط نمايش دهند، سپس عدد اصلي را روي كارت بنويسند و بخوانند.
در صفحه 3 يك بار ديگر مي خواهيم كه سرشماري و آمارگيري را تم رين و يادآوري كنند، و به كمك چوب خط
ابتدا تعد اد خود را در كلاس سرشماري كنند يعني براي هر د انش آموز موجود در كلاس يك چوب خط بگذارند و
ديگري روي تخته چوب خط ها را بكشد و نفر سوم جمع چوب ها را حساب كند و عدد اصلي را بنويسد.
معلم مي تواند ابزار موجود و اشياء و تصاوير موجود در كلاس را سرشماري كنند و با چوب خط نشان دهند.
9
معلم از آن ها مي خواهد با كشيدن جدول و مدرج كردن آن ها با راهبرد حل مسأله حدس و آزمايش جدول
سودوكوي خود را حل كنند و دليل خود را از گذاشتن عدد در جدول بيان كنند.
فعاليت صفحه 4 با به دست گرفتن ساعت و چرخش عقرب ههاي ساعت ساع تهاي رند را بخواند
معلم از دانش آموزان مي خواهد اعداد فارسي از صفر تا 10 را بنويسند.
با نمايش ساعت لاتين، از آن ها مي خواهد زير عدد فارسي آن، عدد لاتين را هم به نمايش بگذارند.
از آن ها مي خواهد نمايش هاي مختلف از 4
6 5 4
6 5 را نمايش دهد.
سپس مي خواهد با مهارت حدسيه سازي، و تقريب زدن به طور تقريبي اشيايي را كه در كلاس دارند بگويند چند
ت است؟
سپس دقيق بشمارند و مقايسه كنند.
معلم مي خواهد وارد كتاب شوند و با استفاده از ابزار و وسايل شروع به حل كنند، فعاليت ها را انجام دهند، اعداد
مربوطه را بنويسند، خود معلم نقش نظارتي و مدير برنامه ها را در حل فعاليت ها بر عهده دارد.
نوشتن ساعت و يادآوري آن، استفاده از خ طكش و وصل اعداد به ي كديگر و شناخت شكل ديگر عدد 4 و 6 و 5 و
حل جدول شگفت انگيز باعث درك بهتر از عد د، و شناسايي دانش آموزان با مشكلات يادگيري و اختلالات يادگيري
را در بر دارد.
در صفحه 4 دانش آموز يك بار ديگر اعداد ، ترتيب اعداد، حدس زدن، مقايسه اعداد، نوشتن و خواندن برايش
يادآوري مي شود.
توصيه مي گردد:
حتماً با وسيله كار كنند.
حتماً تصويري و كلامي بيان نمايند.
بيش تر فعاليت ها گروهي كار شود تا در ابتداي سال اعتماد به نفس، سازگاري اجتماعي در گروه، فعاليت هاي
مشاركتي ساماندهي شود.
حتماً روي ساعت دست ساز خود كار كنند.
اعداد را روي ساعت بنويسند و با دست ساز خود ساعت هاي رند، مانده، گذشته را تمرين كنند.
10
فصل اول عدد دو رقم
5) دسته هاي ده تايي و يكي -6- واحد يادگيري 2 (صفحه 7
هدف:
آشنايي و يادآوري دانش آموزان با دسته هاي ده تايي و يكي و شمارش
پيامدهاي آموزشي:
در اين سه صفحه انتظار و توقع مي رود در پايان درس دانش آموز بتواند دسته هاي ده تايي و يكي را به روش هاي
متفاوت درست كند، از جدول ارزش مكاني استفاده نمايد و عدد را به داخل و خارج از جدول ببرد و بتواند عدد را
بخواند و بنويسد . به كمك شكل چينه و دسته ها، و با شكل عدد را نشان دهد، به مفهو م عدد و رقم برسد و با كارت
رقم عددهاي دو رقمي بسازد، ساعت را به صورت گذشته و مانده بخواند، با ساخت عدد به صورت دسته هاي ده تايي
و يكي عدد دو رقمي بسازد، و با اشكال هندسي و عدد الگويابي نمايد، پي به ترتيب اعداد ببرد و بين نماي ش هاي
مختلف از يك عدد پيوند و ارتباط برقرار نمايد.
مهارت ها:
دانش آموزان به مهارت ساخت عدد دو رقمي، تبديل تصوير به عدد و برعكس، شمارش ترتيبي با مضارب ده دهي،
عدد سازي، شمارش عدد و دست هبندي و بردن عدد به زير جدول ارزش مكاني و الگويابي هندسي و حدسي هسازي و
ترتيب اعداد و برقراري ارتباط بين نمايش هاي مختلف از يك عدد برسد.
روش عمل در فعاليت هاي ياددهي يادگيري:
: در فعاليت صفحه 5
معلم با دادن چينه هاي ده تايي و يكي از بچه ها مي خواهد آن عدد را بسازند و در جدول ارزش مكاني بيان كنند
چند دسته ده تايي و چند يكي دارند.
از آن ها مي خواهد با درست كردن چينه هاي ده تايي و كنار هم قرار دادن، به صورت مضارب ده دهي اعداد با
مضارب ده دهي بسازند، آن را بخوانند، بنويسند.
سپس با دادن كارت و نوش تن عدد روي آن ها مي خواهد با كنار هم قرار دادن كارت ها عدد دو رقمي بسازند، سپس
كارت ها را بر عكس كنند اي نبار عدد جديد ساخته شده را بخوانند.
2 5 را بسازند و بيان كنند چند تا يكي چند تا ده تايي دارند بار بعد با چينه عدد را بسازند مثلاً يك بار 25
5 2 با جابه جايي كارت ها 52 را بسازند و بگويند چه تفاوتي دارند، هر كدام در چه جايگاهي قرار دارد، 52
چند رقم دارند؟ رقم هاي 2 در 25 و در 52 چه ارزشي پيدا كرد؟ با ا رتباط كلامي، تصوير كارت ها، درست كردن
چينه هاي ده تايي پي به ارزش رقم در عدد ببرند.
عدد را در جدول و خارج از جدول بنويسند و رقم يكان و دهگان آن را مشخص نمايند.
معلم با دادن ابزار و وسايل مختلف از دانش آموزان مي خواهد آن ها را بشمارند. (شمارش به ترتيب)
از طريق دسته هاي ده تايي و تقسيم آن ها به ده تايي، و تبديل به ده تايي عدد را دوباره بسازند.
سپس عدد بدست آمده، حاصل از شمارش ترتيبي و دانه دانه و شمارش به صورت دست ه هاي ده تايي را درون
جدول نمايش دهند.
از جدول بيرون بياورند و با ساخت كارت رقم آن، پي به رقم هاي يك عدد دو رقمي ببرند.
با رقم هاي داده شده، عددهاي دو رقمي بسازند و رق م حاصل را با بيان ارزش مكاني آن بيان نمايند.
عددهاي دو رقمي بسازند.
عددهاي دو رقمي را كنار هم بگذارند و مقايسه كنند.
عددهاي ساخته شده با چينه و ابزار را به صورت حروف بنويسند و با چينه هاي ده تايي نمايش دهند.
الگويابي عددي كنند و الگوي خود را به كمك اشكال هندسي به نمايش بگذارند.
11
سپس با برش كاغذ رنگي و طرح زدن با شابلون الگوي كتاب خود را يك بار ديگر بازسازي نمايند.
در يك صفحه شطرنجي الگوي مورد نظر را طرح بزنند.
12
فصل اول: عدد و رقم
:(8- حل مسأله (صفحه 9
هدف:
حل مسأله با راهبرد رسم شكل حدسي هسازي تقارن چهار قسمتي
پيامدهاي آموزشي:
معلم در پايان فعاليت هاي آموزشي انتظار و توقع دارد دانش آموزان بتوانند با استفاده از راه برد رسم شكل (با چينه،
با محور، با چوب خط، با ر سم شكل و تصوير ) بتوانند مسائل خود را حل كنند . بتواند حدس بزند و حدس خود را
آزمايش كند، با استفاده از ابزار وسيله يك تقارن چهار قسمتي را به نمايش بگذارد.
مهارت:
مهارت حدسيه سازي، مهارت استفاده از خط كش و شابلون، مهارت طرح شدن در يك تقارن 4 قسمتي مهارت حل
مسأله با ابزار و رسم شكل و ... درك مفهوم مسأله و حل آن با رسم شكل
روش عمل در فعاليت هاي ياددهي يادگيري:
معلم يادآوري مي نمايد كه لازم نيست براي حل مسأله رسم شكل هاي سنگين و تصاوير مسأله را داشته باشيم و
نقاشي كنيم بلكه مي توانيم با كشيدن يك مدلي از آن و شكل هاي ساده هندسي مثل گردي، س ه گوشه و ...
چوب خط و محور مسائل خود را حل كنند.
معلم با دادن تصاوير در هم و مهره هاي متعدد از آ نها مي خواهد ابتدا حس بزنند و حدس خود را آزمايش كنند.
مسائل را توضيح ساده كودكانه دهند، راه هاي خود را در حل مسائل بيان كنند، از ابزار متنوع استفاده كنند.
و كاغذ و تا ابتدا كپي بزنند و با كسب مهارت با شابلون و خط كش تقارن 4 B به كمك برگه كالك و يا مداد 6
قسمتي را بكشند.
توصيه آموزشي:
توصيه مي گردد:
دانش آموزان با استفاده از رسم شكل هاي ساده، يا با چوب خط و محور به حل مسائل خود بپردازند، دست آن ها را
نبنديم و بگذاريم آزادي عمل داشته باشند تا از هر وسيل هاي دوست دارند استفاده نمايند و در حل مسئله آزادند.
از يك جا به بعد با ا فزايش اعداد و بزرگ تر شدن اعداد اين دانش آموزان هستند كه خود تعيين مي كنند در حل
مسائل با رسم شكل از چه ابزاري استفاده كنند، كه راحت تر و سريع تر به جواب برسند مثلا در يك جمع سه عامله
9 انگشت ابزار مناسبي نيست، چه بسا چينه و چو بخط و محور مناسب ترند. + 7 + 8
مگر اينكه معلم براي دانش آموز مشخص كند كه از چه ابزاري استفاده كند.
در فعاليت هاي حدسيه سازي، توصيه مي گردد ابتدا حدس بزنند و بعد از گذشت مدت كوتاهي حدس خود را
آزمايش كنند تا از صحت و سقم آن اطلاع بدست آورند.
توصيه مي گردد در فعاليت هاي استفاده از خط كش و شابلون و تقارن هاي دو قسمتي و چهار قسمتي روي محور
افقي و عمودي همزمان عمل نمايند و فعالي تهاي كلاس اول خود را روي فرش يك بار ديگر تمرين نمايند.
در تقارن نسبت به محور افقي و عمودي همزمان ابتدا به صورت دست ورزي و با رسم يك شكل ساده با مداد
پررنگ و با ت ا كردن كاغذ به صورت عمودي و پر كردن اثر مداد سپس با تا كردن آن به صورت افقي فعاليتي را انجام
مي دهيم تا يك بار ديگر مفهوم تقارن و تقارن نسبت به محور افقي و عمودي همزمان در ذهن دانش آموز تداعي شود
سپس فعاليت كتاب را انجام م يدهيم.
13
(1- فصل اول عدد و رقم (صفحه 18
:(10 - 11 - واحد يادگيري 3 جمع و تفريق (صفحه 12
هدف:
يادآوري جمع و تفريق، جمع و تفريق دو عدد يك رقمي به كمك ابزار محور و چينه و انگشت و شمارش رو به جلو
و عقب با چو بخط، جمع و تفريق دو عدد دو رقمي با مضارب ده.
پيامدهاي آموزشي:
در پايان مراحل و فعاليت هاي آموزشي انتظار و توقع مي رود معلم اين اهداف را از دانش آموز بخواهد و دانش آموز
بتواند جمع و تفريق سطري را به كمك انگشت، چوب خط، رنگ زدن چينه ها و تصاوير و رسم شكل و با محور انجام
دهد، بتواند جمع و تفريق سه عامل و بيش تر را داشته باشد و شمارش هاي رو به جلو 5 تا 5 تا و ده تا د ه تا را به
درستي انجام دهد، ساعت را به صورت تقريبي بخواند، جمع هاي تركيبي را انجام دهد، و به كمك شابلون به يك
طرح و مدل و الگو برسد.
مهارت ها:
جمع و تفريق به كمك ابزار و رسم شكل، مهارت شمارش هاي رو به جلو و الگويابي 5 تا 5 تا و 10 تا 10 تا مهارت
جمع هاي چند عامله با مضارب ده تايي و ده تايي مهارت خواندن ساعت تقريبي، مهارت مدل سازي.
روش عمل در فعاليت هاي ياددهي يادگيري:
از دانش آموزان خو استه مي شود يك بار ديگر انواع روش هاي جمع و تفريق با رسم شكل (چوب خط، انگشت، چينه،
كبريت، محور، رسم تصوير را) به نمايش بگذارند.
به كمك چين هها شمارش 5 تا 5 تا و 10 تا 10 تا را انجام بدهند، با مضارب ده دهي شمارش كنند.
با چينه ها با مضارب 5 تا 5 تا و مضارب ده دهي عمل جمع و تفريق را انجام دهند.
روي ساعت دست ساز خود عقربه ها را بچرخانند و گذشته و مانده را تمرين مي كنند و ساعت هاي مختلف را بيان
كنند.
روي چينه ها جم عهاي تركيبي 7 و ده و سه عامل و دو عامل را انجام م يدهند و رنگ مي زنند.
بهتر است ابتدا به كمك مهره رنگي و چينه هاي رنگي از دو رنگ استفاده كنند و ابتدا جمع هاي تركيبي 7 و 8 و
10 را نشان دهند با تفكر نظام دار كه در كلاس اول ياد گرفت هاند ابتدا بسازند سپس روي چين هها رنگ بزنند.
جمع و تفريق را روي محور انجام دهند.
به كمك شابلون مثلث رسم كنند.
مثلث ها را ببرند و با چينش كنار هم ديگر مدل هاي
مختلف را طراحي كنند و كاشي كاري را تمرين كنند.
مي توانند با ساخت و كشيدن روي فوم، روي مقوا اين
كار را انجام دهند.
توصيه:
توصيه مي گردد ابتدا فعاليت ها را با ابزار (انگشت، چوب خط، چينه، محور ) انجام دهند . سپس روي چينه ها رنگ
بزنند و به كمك شابلون طرح بزنند و با كنار هم قرار دادن شكل هاي هندسي مدل هاي مختلف را بسازند و طرح
بزنند.
15
(1- فصل اول: عدد و رقم (صفحه 18
واحد يادگيري 4
(13-14- شمارش چندتا چندتا (صفحه 15
هدف: يادآوري شمارش هاي رو به جلوي چندتا چندتا، الگويابي عددي، شمار شهاي سه تا سه تا پنج تا پنج تا
شمارش 4 تا 4 تا شمارش 7 تا و 8 تا 8 تا، شيوه هاي مختلف شمارش با خط
پيامدهاي آموزشي : انتظار مي رود دانش آموزان در الگويابي هاي عدد و هندسي و الگويابي با چينه ها به تجرد
برسند و بتوانند به كمك چوب خط، چينه، محور، رسم شكل هندسي و ابزار الگويابي را به نمايش بگذارند . الگويابي
عددي و هندسي را انجام دهند، با روش هاي مختلف خطي به الگوهاي 5 تايي برسند و انواع 5 تا 5 تا را تمرين كنند
و به نمايش بگذارند، آشنايي با انواع تقسيم بندي و دسته هاي 5 تايي، با شابلون و استفاده از ابزار مدل سازي كنند و
خط بنايي را به نمايش بگذارند. دانش آموز بايد بتواند جم عهاي تركيبي سه قلوها را انجام دهد شمارش كنند و
دسته هاي متنوع بسازند به ضلع و گوشه ها توجه دارد.
مهارت ها: تقويت مهارت درك فضايي مهارت كار با شابلون مهارت ساخت اشكال هندسي و مدل سازي مهارت
شمارش رو به جلو و الگويابي مهارت ساخت اشكال متنوع با مربع مهارت رنگ آميزي مهارت كاش ي كاري
مهارت رسم خطي
روش عمل در فعاليت هاي ياددهي يادگيري:
- معلم با دادن لگو يا قطعات مختلف و يا چين هها از آن ها مي خواهد ساختما نسازي كنند.
- طبقات هر رديف را بپوشانند، در هر رديف از يك الگو پيروي كنند.
- توضيح دهند چه طوري بايد چيدمان صورت گيرد؟ در هر مرحله بيان كنند چند لگو يا چند چينه بايد چيده شود.
- الگوي عددي آن را ترسيم نمايند و قانون الگو را تعريف كنند، ترسيم روابط و قانون الگو با رسم شكل هندسي و يا
رسم شكل ساده و يا رسم چوب خط هم اتفاق بيفتد.
- با رنگ كردن شكل و چين هها و اشكال هندسي به صورت تصويري الگوي عددي را تمرين كنند.
- با كاموا روي يك صفحه شطرنجي 5 تا 5 تا با مدل هاي مختلف و تقسيم بندي هاي متنوع و دسته بندي 5 تايي
انواع شمارش خطي را تمرين كنند، سپس روي يك صفحه شطرنجي به كمك مداد رنگي و با خط بنايي طرح بزنند
و شمارش 5 تا 5 تا را به نمايش بگذارند.
در صفحه 14 به كمك شابلون و با رسم مربع و بريدن آن ها روي فوم و مقواي رنگي با تقويت مهارت كار با ابزار و
دقت و نگاه تجسم فضايي ساخت هاي مختلف يا مدل هاي مختلف با مربع را به نمايش مي گذارند و نوعي كاشي كاري
را انجام مي دهند.
در صفحه 15 جمع هاي سه عدد، سه قلو، شمارش هاي رو به جلو را با ابزار رسم شكل و چوب خط انجام م ي دهند و
يك بار ديگر شمارش رو به جلو را با لگو، با چينه، با محور تمرين م يكنند.
در صفحه 15 بهتر است معلم مهره بدهد آن ها بشمارند، انواع شمارش را انجام دهند، توضيح دهند و سپس با
دسته بندي و مبناي ده دهي آن ها را بشمارند و دسته بندي كنند و شمارش را با دست هبندي انجام دهند.
توصيه: توصيه مي گردد با رنگ آميزي، اشكال هندسي را پيدا كنند و تميز دهند، رنگ آميزي كنند بهتر است
ضلع، ميله، سطح، درك فضايي، قطر، را معرفي نمايند.
16
فصل دوم
19- جمع و تفريق اعداد دو رقمي صفحه 36
: صفحه عنواني صفحه 19
هدف: با بيان داستان گويي، آماده جمع و تفريق دو عدد دو رقمي شوند.
- بالا بردن سطح آگاهي ها
- آمادگي براي جمع و تفريق دو عدد دو رقمي از راه تصويرخواني و آماده سازي براي روش فرايندي و گستره نويسي
عدد.
روش: در مورد تصوير صحبت كنند، د استان گويي نمايند، نقاشي بكشند، كاربرد عدد دو رقمي و جمع بدون انتقال
را توضيح دهند و به تعداد عددهايي كه مي خواهند جمع كنند شكل بكشند شكل ها را توضيح دهند، مشاهده كنند
و مقايسه نمايند.
واحد يادگيري 1
20-21- جمع و تفريق ده تايي صفحه 22
هدف:
- آشنايي دانش آموزان با جمع و تفريق دو عدد دو رقمي بدون انتقال و با فرايند عمل و استدلال عددي
- آشنايي با دسته بندي ها با مضارب ده دهي و جمع سطري و ستوني
- آشنايي با تقريب زدن عدد دو رقمي
پيامدهاي آموزشي:
انتظار و توقع مي رود بعد از فرايندهاي آموزشي و فعاليت هاي آموزشي دانش آموزان بتوانند با مبناي ده و با شكل
جمع و تفريق كنند جمع و تفريق دو عدد دو رقمي با مضارب ده را انجام دهند، روي محور با مضارب ده دهي
جمع كنند، انگشتان دست را با مضارب ده دهي نمادين و ارتباط برقرار سازند، جمع و تفريق سطري و ستوني را
انجام دهند ز بان كلامي را به نماد رياضي و برعكس تبديل نمايند به كمك شكل و محور تقريب بزنند و روي محور
و به كمك چينه و رسم شكل و شمار شهاي ده دهي جمع كنند و به مد لسازي و حدسيه سازي برسند.
مهارت ها:
جمع و تفريق با مضارب ده جمع و تفريق ذهني و نمادين، جمع و تفريق با اب زار و رسم شكل نمايش انواع
شيوه هاي دسته بندي، تقريب زدن، حدس زدن، كاشي كاري و معماري
روش عمل فعاليت ياد دهي يادگيري:
- معلم با دادن چينه و ني يا كبريت و چوب خط مي خواهد بچه ها دسته هاي ده تايي درست كنند و با اي نها جمع و
تفريق كنند. با مضارب ده دهي جمع و تفريق كنند.
- مي توانند با رسم شكل و با مضارب ده دهي جمع و تفريق كنند در مرحله بعد با نمادين سازي انگشتان دست
كه هر انگشت نماد يك چينه ده تايي يا يك دسته ده تايي است جمع و تفريق دو عدد دو رقمي با مضارب ده را انجام
مي دهد.
- دانش آموزان با تقسيم بندي و مدرج كردن محور، به قسمت هاي ده تايي و هر ده تايي را به صورت غير مدرج
مي بيند، اين بار جمع و تفريق ها را بدون استفاده از ابزار روي رسم شكل تنها با استفاد از محور با مبناي ده دهي
انجام داده و تعريف كلامي مي كند.
- در صفحه 21 با نمادين سازي و استفاده از انگشتان دست و ارتباط كلامي جمع و تفريق هاي با مضارب ده را
مي تواند ساده و سريع انجام دهد.
- دانش آموز با كمك چينه ها ابتدا شروع به دسته بندي ده تايي مي كند، در مرحله بعد هر ده تا را يك رنگ مي زند تا
به تعداد شكل ها برسد، براي اين كه اشتباه نكند، توصيه مي گردد هر ده چينه را از يك رنگ استفاده كند، طوري
17
دسته بندي نمايد كه از گوشه شروع كند و دسته بندي نمايد تا تعداد دسته ها معلوم شود سپس هر تعداد چينه كه
مي ماند و دسته ده تايي را نمي سازد، باقي مانده از ده تاست كه با تعداد دسته ها و يكي ها عدد اصلي شكل ها به د ست
مي آيد.
صفحه 21
- معلم براي اولين بار در صفحه 21 كتاب درسي بعد از انجام مراحل سطري جمع و تفريق و دادن شكل به بچه ها و
نوشتن جمع براي آن ها مي خواهد كه بچه ها يك بار هم به صورت عمودي بچينند و با زير هم نويسي جمع مربوطه را
انجام دهند.
- تصاوير را زير هم بگذارند، اشياء را روي هم بگذارند.
- بار ديگر جمع هاي ستوني دو عدد دو رقمي با مبنا و مضارب ده دهي را روي محور كم و زياد كنند، با كشيدن
محور با مبناي ده دهي اين كار را مي توانند انجام دهند.
- دانش آموزان بايد بتوانند جمع دو عدد دو رقمي با مبناي ده دهي ر ا توضيح دهند آنچه توضيح م يدهند عبارت
جبريشان را بنويسند و برعكس با ديدن عبارت جبري، آن را كلامي بيان كنند.
- در يك صفحه شطرنجي با زدن طرح و دسته بندي هاي ده تا ده تا و با استفاده از مدادهاي رنگي، كل صفحه را با
مبناي ده، و خانه هاي صفحه را مي شمارد وقتي تعداد رنگ ها را مي شمارد در واقع تعداد دست ه هاي ده تايي درست
كرده را مي شمارد و با شمردن سريع از روي رنگ ها مي تواند پي به تعداد دست ههاي ده تايي و يكي برده و در نهايت
بيان كند در يك صفحه شطرنجي چند خانه دارد.
- توصيه مي گردد حتماً از رنگ هاي متفاوت براي درست كردن يك دسته د هتايي استفاده كند.
در صفحه 22 مهارت تقريب زدن و حدسيه سازي را انجام مي دهد. ابتدا از او مي خواهيم روي محور اعداد را بنويسد،
سپس توضيح دهد عدد مربوطه و بيان شده مثلاً 32 بين چه اعدادي قرار دارد؟ دانش آموز چون قبلاً مضار ب ده را
30 است پس در آن محدوده ذره بين خود را - فرا گرفته، روي محور و محور ده دهي مي داند كه 32 بين 40
مي گذارد و عدد اصلي يعني 32 را به طور دقيق مشاهده مي كند و پيدا مي كند. يعني حدس خود را كه گفته بود
آزمايش مي كند تا به جواب درست دست پيدا كند.
توصيه: توصيه مي گردد دانش آموزان حتماً حدس بزنند، سپس جمع و تفريق و يا تقريب زدن روي محور ده دهي
را تك تك انجام دهند. ابتدا حدس زده و حدس خود را آزمايش كنند و با ذره بين دقت آزمايش را به دست آورند.
واحد يادگيري 2
23-24- جمع و تفريق اساسي صفحه 25
هدف:
- آشنايي دانش آموزان با آموزش جمع هاي اساسي
نوع اول: دو عدد يك رقمي جمع مي شوند و حاصل يك رقمي است.
نوع دوم: دو عدد يك رقمي با هم جمع م يشوند و حاصل يك عدد دو رقمي است.
- آموزش جمع و تفريق ستوني بدون انتقال
پيامدهاي آموزشي : انتظار مي رود در پايان آموزش دانش آموزان بتوانند جمع و تفريق ر ديفي و ستوني به كمك
شكل (تصوير، محور، چينه، چوب خط و به روش نمادين سازي با انگشتان دست ) انجام دهند، آنان روش هاي به دست
آوردن حاصل جمع و حاصل تفريق را با يكديگر مقايسه مي كنند، علاقه مندي خود را به محاسبه با يك روش رسم
شكل بيان مي كنند و به سوي تجرد در محا سبات هدايت مي شوند، جمع و تفريق ستوني و رديفي را با هر ابزاري كه
دوست دارند انجام داده و روي چينه رنگ مي زنند، ابتدا بدون انتقال انجام مي دهند، و با جدول تركيبي اعداد و با
چينه هاي ده تايي به مفهوم انتقال مي رسند، جمع هاي دو قلو و چند قلو را با جداول تركيب ي انجام مي دهند. جمع و
تفريق با روش حركت رو به جلو و رو به عقب در جدول اعداد و روي محور را انجام مي دهند با روش داستان گويي و
18
حل مسأله راه هاي متفاوت براي رسيدن به جواب را امتحان مي كنند . و در پايان انتظار مي رود خودشان روش
جديدي را در حل مسائل پيش بيني نمايند.
مهارت ها: دانش آموز به مهارت محاسبات با رسم شكل (محور، چينه، استفاده از جدول، تصوير، انگشت، چوب خط )
و مهارت محاسبه ستوني اعداد بدون انتقال با جداول تركيبي و حل مسأله م يرسد.
روش عمل در فعاليت هاي ياد دهي يادگيري:
- معلم هم چون فعاليت هاي صفحات گذ شته از دانش آموزان مي خواهد با نوشتن جمع جبري و رديفي اعداد در
محاسبات جمع و تفريق و با رسم شكل و استفاده از يك ابزار آموزشي محاسبات جبري خود را بدون انتقال انجام
16 روي محور 12 بدون انتقال 12 شكل رسم كند و 8 تا را از سمت راست خط بزند و يا در 8 دهد مثلاً در 8
7 با رسم چوب خط 7 تا چوب خط 16 تا به جلو برود و با 8 تا برگشت به عقب به جواب برسد و يا در 7
7 برسد يا با 7 و در ادامه با اضافه كردن 7 تا چوب خط ديگر به اولي به انجام محاسبه 14
شمارش رو به جلو به 14 برسد.
- در فعاليت صفحه 24 توقع مي رود معلمان با زير هم نويسي اعداد در محاسبات جمع و تفريق ستوني بدون انتقال
به كمك رسم شكل و يا محاسبات ذهني و يا رنگ و خط زدن روي چينه ها به جواب دانش آموز را نزديك كند.
و يا در جداول تركيبي اعداد با معنا كردن مثلاً 9 چگونه به دست آمد و بيان ارتباط كلامي و برقرار ي
ارتباط معنادار ذهني آن ها را هدايت كند تا جداول را حل كنند.
در صفحه 25 : معلمان دانش آموزان را هدايت مي كنند راز و رمز اين جداول تركيبي را به ذهن سپرده و پس از
كشف قانون و رابطه آن ها به ذهن بسپارند تا در محاسبات جمع و تفريق ذهني بتوانند در عمل سرعت بيش تري
داشته باشند .
به يك ده تايي مي رسد در محاسبات جمع هاي دو
قلو و يا چند قلو از شمارش هاي رو به جلو و ذهني خود در عمل استفاده كرده و ديگر نيازي به محاسبه با رسم
شكل ندارد و يا وقتي در جداول تركيبي اعدا د مي بيند
در عمل يكي ها كم شده اند و ده ت ايي حفظ
شده است اين بار سرعت عمل بيش تر مي گردد و به يادسپاري ذهني را براي اين محاسبات دارد.
توصيه: توصيه مي گردد همكاران تأكيد نمايند كه يك محور براي اين جداول است كه نمي شود همه ي محاسبات
رو به جلو در جمع و رو به عقب در تفريق را روي يك محور نشان داد، اين محور نمادين است و براي محاسبات و
نمايش و دست بردن ذهني و نگاه روي محور و هدايت انگشت روي محور در حركت رو به جلو و رو به عقب در
تفريق است.
17 روي محور بدو ن كشيدن خط با دست 17 تا رو به جلو و 9 تا رو به عقب م يرود تا به جواب مثلاً در تفريق 9
برسد و هيچ فلش و خطي نم يكشد.
در تمرين حل مسائل را به كمك رس م شكل (كشيدن تصوير، چوب خط، جدول، چينه، محور و از هر راهي كه
دوست دارد.) محاسبه مي كند و روش محاسبه خود را بيان و توضيح مي دهد.
در محاسبه آقاي بهرامي و دانش آموزانش بچه ها راه هاي متفاوت در حل مسائل خود را به روش داستان سازي و
داستان گويي بيان كرده اند، ا ين بار دانش آموزان توصيه مي گردد با گذاشتن خودشان به جاي شخصيت هاي داستان
يك بار ديگر مسأله را حل نمايند و روش حل خود را بيان نمايند.
26- حل مسأله صفحه 27
هدف:
- آموزش حل مسأله با روش و راهبرد و تفكر نظام دار
- آموزش دقيقه در ساعت
پيامدهاي آموزشي : دانش آموز از نتايج و پيامدهاي حاصل از آموزش معلم و فعاليت هاي مستمر معلم در كلاس
درس به جايي مي رسد كه با راهبرد تفكر نظام دار همه ي حالت هاي ممكن كه در مسأله را اتفاق مي افتد به طور
منظم مي نويسد تا چيزي از ذهنش جا نماند، در تفكر همراه با نظم ترتيب نوشتن را خود انتخاب مي كند و به يك
نظم مي رسد، راه خود براي رسيدن به اين نظم فكري را با راه هاي ديگران مقايسه مي كند، با الگويابي عدد و هندسي
به يك نظم فكري ديگري مي رسد، و در ساعت، دقيقه و دقيق ه خواني مي كند و تقريب زدن را با خواندن ساعت دقيق
مقايسه كرد.
مهارت ها: به مهارت حل مسأله با تفكر نظام دار و الگويابي و خواندن دقيق ساعت م يرسد.
20
روش عمل در فعاليت هاي ياد دهي و يادگيري:
- در صفحه 26 كتاب دانش آموز به كمك فعاليت هاي معلم، هدايت م يشود هم هي حالت هاي ممكن در يك مسأله
را بنويسد، در ابتدا پراكنده مي نويسد و يا جا مي انداز مثلاً وقتي از او خواسته مي شود همه ي عددهاي دو رقمي با
رقم هاي 3 و 4 در يكي و 5 و 7 در ده تايي را بنويسد شايد با پراكنده نويسي به همه ي جواب ها نرسد، اما وقتي از او
معلم مي خواهد با رسم جدول ارزش مكاني و يا با كشيدن خطي و فلش و چارتي اين كار را انجام دهد هم حل براي
او ساده تر مي شود و هم همه ي حالت ها را مي نويسد و اين بار چيزي از ذهنش جا نمي افتد
و با يك نظم بيش تري راحت تر و سريع تر به جواب مسأله مي رسد و يا وقتي از او خواسته مي شود
تمام جمع هاي تركيبي 6 را بنويسد شايد با پراكنده نويسي به چند تا جمع برسد ولي وقتي مي خواهيم نظم داشته
باشد
0 6
1 5
2 4
3 3
4 2
5 1
6 0
6
و يا
6 0
5 1
4 2
3 3
2 4
1 5
0 6
6
مي رسد به راحتي از روي اين چارت نظم دار فكري به تمام جمع هاي تركيبي عدد 6
5 1 6
4 2 6
3 3 6
2 4 6
1 5 6
0 6 6
و اين بار چيزي از ذهن فعال دانش آموز جا نمي ماند.
در الگويابي عدد ي نيز دانش آموز به دنبال يك نظم فكري است گاهي يكي يكي و گاهي 2 تا 2 تا و گاهي 3 تا 3 تا
به جلو مي رود و به نوعي نظم فكري در چينش و تركيب اعداد م يرسد.
- در صفحه 27 كتاب با يك تفكر نظام دار در حل مسأله براي سقف آبي بدنه با هر رنگي
طراحي مي كند بار ديگر براي سقف قرمز بدنه طراحي مي كند.
- توجه : تفكر همراه با نظم در حل مسأله ها كمك مي كند. ممكن است تركيبي كه يك دانش آموز براي نوشتن
جواب ها انتخاب مي كند با فرد د يگر تفاوت داشته باشد، آن چه اهميت دارد وجود يك نظم فكري و يك ترتيب در
چينش اشكال و اعداد مشخص است.
يكي ها ده تايي ها
21
در صفحه 27 : با برش روي دايره، آماده مي شود براي مفهوم كسر نه حتماً و لزوماً با قسمت هاي مساوي دانش آموز
در پايه اول ساعت را به صورت رند و ساعت تقريبي يعني (كمي گذشته، كمي مانده، بين) ياد گرفته است.
در فصل دوم كتاب مفهوم زمان در ساعت را يادآوري كرده است و تقريبي رسيده است . در اين صفحه با خواندن
ساعت به طور دقيق آشنا مي شود. يعني معلم با دادن مقوا و دو عقربه به او مي خواهد ابتدا ساعت كشيده و اعداد را
روي آن با فواصل يكسان يا بچسباند و يا بنويسد.
- سپس از او مي خواهد بين هر دو عدد را طوري مدرج نمايد كه با شمارش 5 تا 5 تا بين هر دو عدد 5 تا
يا 5 دقيقه شود.
- بهتر است ابتدا ساعت هاي كشيده شده و چاپ شده در اختيار كودك قرار گيرد و در زير طلق شفاف بگذارد كه
مدرج باشند و با كشيدن ماژيك روي آن ها تمرين كند و عقربه بگذارد سپس عددها را بنويسد
و ابتدا اين چنين ساعت را مدرج نمايد و دقيقه ها را بخواند و به خواندن دقيق ساعت عادت نمايد و چشمش با
حركت عقربه بزرگ
هم خوان شود.
سپس ياد بگيرد هر قسمت كوچك يك دقيقه است، و بار ديگر ساعت خام به او داده شود.
و خواسته شود كه اين بار 5 تا 5 تا به جلو برود مدرج كند و عدد بگذارد.
در اين صفحه آموزش دقيق خواني ساعت يا خواندن دقيق را فرا م يگيرد.
توصيه: مي گردد معلم دائماً با درست كردن ساعت هاي مختلف:
-1 ساعت رند
-2 ساعت با شمارش 5 تا 5 تا
-3 حركت عقربه ها روي ساعت
-4 ساعت با دقيقه ها و مدرج شده ي آن
در كلاس با دست و با دست ورزي خود دانش آموزان درس خواندن ساعت دقيق را لذت بخش نمايد، چيزي كه به
دست دانش آموز ساخته مي شود و حس و لمس مي شود باعث ماندگاري ذهني او مي گردد. در ساعا ت مختلف و در
مواقعي كه دانش آموزان قدرت فراگيري دروس در آن ها كم تر از لحظات آغازين است با بازي و تنوع روي ساعت و
پاك كردن و كشيدن روي طلق شفاف لذت و شادي اوليه را معلم مي تواند ايجاد نمايد.
واحد يادگيري 3
28-29- جمع و تفريق دو عدد دو رقمي صفحه 30
هدف: آموزش و آشنايي دانش آموزان با جمع و تفريق دو عدد دو رقمي
- آموزش تقريب زدن در اعداد دو رقمي
پيامدهاي آموزشي : انتظار مي رود دانش آموزان در پايان درس بتوانند دو عدد دو رقمي را بدون داشتن مضارب ده
دهي از طريق رسم شكل (با چينه، با محور ) و جدول ارزش مكاني جمع و تفريق نما يند . هم چنين دو عدد دو
رقمي را بدون انتقال و به كمك تصوير و با روش مهارت استدلال عددي وگستر هنويسي عدد جمع و تفريق نمايند.
- ساعت را با دقيقه و شمارش هاي 5 تا 5 تا رو به جلو بخوانند، روي محور اعداد عدد دو رقمي را نشان دهند
تقريب در اعداد دو رقمي را انجام دهند، جمع و تفريق دو عدد دو رقمي با مضارب ده را روي محور اعداد با مضارب
ده را نمايش دهند و محاسبه نمايند.
مهارت ها: مهارت انجام محاسبات و جمع و تفريق دو عدد دو رقمي بدون انتقال با انجام مراحل فرايندي و استدلال
عددي
مهارت تقريب زدن در عدد دو رقمي
روش عمل در فعاليت هاي ياد دهي يادگيري:
- معلم در صفحه 28 كتاب با دادن چينه و شكل و شيء و ني از بچه ها مي خواهد شروع به ساخت دسته هاي ده تايي
نمايند. سپس با گفتن دو عدد دو رقمي مي خواهد آن ها را بسازند، مثلاً عدد 24 و 23 را بسازند . و بعد مي خواهد
ابتدا ده تايي ها و دسته هاي ده تايي را به هم اضافه كنند، سپس يكي ها را روي هم بريزند و به صورت رديفي و ستوني
نمايش دهند.
و در جدول ارزش مكاني حاصل را نمايش دهند و از جدول بيرون آورند و عدد را بنويسند و بخوانند.
- در مراحل بعد دانش آموز نتيجه بگيرد د ر جمع دو عدد دو رقمي ابتدا دسته هاي ده تايي را جمع كنند سپس
47 ابتدا از دسته هاي ده تايي كم 22 يكي ها را به هم اضافه نمايند و ه مچنين در تفريق دو عدد دو رقمي مثل
كنند سپس از يكي ها بردارند.
در گستره عدد به صورت تصويري و با چينه عدد را بكش ند، و با باز شده آن را به نمايش بگذارند و در تفريق از
تصوير و باز شده تصويري عدد بردارد و كم نمايد.
در صفحه 29 كتاب دو عدد دو رقمي مثل
23
34
را به صورت ستوني دارد. با ني و يا چينه ابتدا عدد 34 و 23 را
بسازند و بعد ده تايي ها را روي هم بر يزند مي شود 5 دسته ي ده تايي و بعد يكي ها را به هم اضافه نمايند . و يا در
تفريق
22
47
اول 47 را تعريف كند، بسازد و از رويش دو دسته ده تايي كم كند مي شود
و سپ س
يكي ها را كم كند.
در صفحه 29 در الگويابي اعداد را 5 تا 5 تا با الگوي شمارش رو به جلوي عدد 5 تا 5 تا جلو مي رود و مي نويسد.
در صفحه 30 جمع و تفريق دو عدد دو رقمي به صورت ستوني و با نمايش استدلال عددي و بدون انتقال است كه
مثل صفحات قبل ابتدا ده تايي ها را در جمع روي هم و يا از ده تايي ها در تفريق بر مي دارد و اض افه و كم مي كنند
سپس سراغ يكي ها مي روند.
مثلاً 27
49
ابتدا از 49 كه 4 ده تايي و 9 يكي است 2 ده تايي بر مي دارد
7
29
27
49
7 يكي را كم ، سپس از 29
مي كند و 7 تا در شمارش رو به عقب يا روي محور يا با چينه و يا با چوب خط از هر را هي كه راحت است انجام
مي دهد.
23
در جمع 29
20
بدون انتقال ابتدا بيان مي كند 20 يعني 2 ده تايي و 29 يعني 2 ده تايي و 9 يكي ابتدا ده تايي ها را
روي هم اضافه مي كنند يعني 4 ده تايي در
9
40
29
20
و سپس با 9 يكي جمع مي كند و 9 تا به جلو مي رود.
هم چنين جمع و تفريق سطري و رديفي را با مضارب ده دهي روي محور ده تا ده تا رو به جلو و رو به عقب انجام
70 ابتدا روي محور ده دهي 7 تا ده تايي جلو مي رود و بعد از 70 روي محور 4 تا ده تايي 40 مي دهد. مثلاً در
به عقب بر مي گردد يعني 4 تا ده تا رو به عقب بر مي گردد و به 30 مي رسد.
در صفحه 30 با مهارت حدس زدن و تقريب زدن عدد دو رقمي روي محور ده دهي آشنا م ي شود. اعداد را كه معلم
مي گويد مثلاً 37 روي محور ده دهي حدس مي زند 37 بين كدام دو عدد روي محور ده دهي قرار دارد . بيان
مي كند كه از 30 گذشته به 40 نرسيده پس بايد روي محور ده دهي بين 30 تا 40 را نگاه كند. سپس روي محور
با زدن تقريب به اين مفهوم تقريب زدن در عدد دو رقمي مي رسد كه به كدام عدد قبل و بعد از خود در يك مضارب
ده دهي نزدي كتر است.
توصيه: توصيه مي گردد براي آموزش تقريب زدن عدد دو رقمي از محور تقريب كه هم شمارش الگوي ده دهي و
هم الگوي 5 تا 5 تا را ياد گرفته است يك محور بسازد و ترسيم نمايد و روي اين محور عدد مورد نظرش را پيدا كند
كه به كدام عدد نزدي كتر است مثلاً 54 روي محور ده دهي به 50 نزدي كتر است و در مضارب 5 تا 5 تا به عدد
55 نزديك تر است.
واحد يادگيري 4
(31-32- جمع و تفريق دو عدد (ادامه) (صفحه 33
هدف: آموزش جمع و تفريق دو عدد دو رقمي بدون انتقال
- آموزش تقريب در جمع و تفريق دو عدد دو رقمي
پيامدهاي آموزشي : انتظار مي رود دانش آموز در پايان اين سه صفحه بتواند دو عدد دو ر قمي را با داشتن عددهاي
يك رقمي بزرگ در يكان كه در ابتدا توقع انتقال مي رود، بدون انتقال از يكي ها به ده تايي ها با روش فرايندي عمل
نمايد و استدلال عددي نمايد.
7
54
37
24
- جمع و تفريق دو عدد دو رقمي بدون انتقال با نوشتن عبارت جبري و با رسم شكل (چينه)
- خواندن و نوشتن ساعت با دقيقه
- تقريب زدن عدد دو رقمي و جمع و تفريق دو عدد دو رقمي با تقريب زدن
37
24
- جمع و تفريق دو عدد با روش فرايندي
- استفاده از جدول اعداد دو رقمي براي جمع و تفريق فرايندي شمارش رو به جلو و شمارش رو به عقب از روي
جدول
0 10 20 30 40 50 60 70 80 90
5 15 25 35 4555 65 75 85
24
- حل مسأله مربوط به جمع و تفريق فرايندي (استدلال عددي)
- جمع و تفريق دو عدد دو رقمي به صورت ستوني و محاسبات فرايندي
مهارت ها: مهارت محاسبات تفريق و جمع ستوني با روش فرايندي بدون انتقال مهارت خواندن ساعت دقيق
مهارت تقريب زدن و محاسبات جبري در جمع و تفريق ستوني با روش تقريب زدن
- روش عمل در فعاليت هاي ياد دهي يادگيري:
- فعاليت هاي اين سه صفحه در ادامه صفحات گذشته است، در اين جا دو عدد دو رقمي بدون انتقال در يكي هاي
آن ها، با روش استدلال عددي و مهارت فرايند عمل است.
مثلاً در
37
24
ابتدا ده تايي ها را روي هم مي ريزيم
7
5 4
3 7
2 4
سپس 7 تا يكي را اضافه كرده و از روي جدول
شمارش رو به جلو را انجام مي دهد.
در 27
43
ابتدا 43 را باز كرده و به صورت تصويري با چينه 43 را نشان مي دهد. ابتدا از 4 ده تايي، 2 د ه تايي را
كم كرده
سپس با پيدا كردن 23 در جدول اعداد 7 تا عقب مي رود و به جواب مي رسد.
در صفحه 32 ساعت را با دقيقه نشان مي دهد.
- در فعاليت جمع و تفريق دو عدد دو رقمي با تقريب زدن ابتدا تقريب مي زند. سپس با تبديل به مضارب ده دهي
جمع و تفريق مي كند.
توصيه: توصيه مي گردد فعاليت هاي مرور فصل كه نگاه به كل فصل است را با روش تقريب زدن و استدلال عددي
انجام دهند و در حل مسائل خود از فرايند استدلال عددي و تفكر نظام دار استفاده نمايد.
+ نوشته شده در یکشنبه نوزدهم آذر ۱۳۹۱ ساعت 3:0 توسط درمحمدی
|
تبادل تجربه و اطلاع رسانی همکاران پایه دوم ابتدایی